Ta từng nghĩ, nàng thật là hạnh phúc – Petr Gradov

Thật ra mình chả nhớ nhà thơ này là ai, chỉ là nhờ chị Decemrina Nguyễn mách. Nhưng ngẫu nhiên dịch được một bài thơ … cũng không đến nỗi nào.

Ta từng nghĩ, nàng thật là hạnh phúc,
Khi một mình trong nắng chiều tà,
Nàng bước đi thật là kiêu hãnh
Và chẳng thèm nhìn đến phía ta.

Ta từng nghĩ, nàng thật là hạnh phúc,
Hạnh phúc hơn hết thảy trên đời,
Ta nhìn thấy đôi mắt nàng tinh nghịch,
Ta nghe tiếng nàng cười thật là vui.

Đôi mắt khi dịu dàng, khi nghiêm khắc,
Nhưng bên trong là khắc khoải, âu lo.
Có lẽ nhiều người yêu nàng đấy.
Nhưng nàng không yêu lại bao giờ.

Những cặp mắt nhìn nàng say đắm,
Chúng nào đâu hiểu được từ xa,
Một nỗi buồn không thể nào khoả lấp,
Một nỗi buồn của kiếp đàn bà.

Một ý nghĩ không thể nào vượt nổi
Khiến nàng không thấy hạnh phúc trong đời:
Rằng được yêu vẫn còn là ít
Cần phải yêu say đắm nữa mới vui.

Thật kiêu hãnh, thật là xinh đẹp
Ta nghe tiếng nàng cười thật là vui
Và ta nghĩ, nàng là người hạnh phúc
Ta nghĩ nàng hạnh phúc nhất trên đời.

А я-то думал, Вы счастливая,
Когда одна на склоне дня
Вы шли такая горделивая
И не взглянули на меня. 

А я-то думал, Вы счастливая.
Я думал, Вы счастливей всех,
Когда смотрел в глаза игривые,
Когда веселый слышал смех.

Глаза то нежные, то строгие,
Но в них тревога, в них беда.
Наверно, Вас любили многие.
Вы не любили никогда.

На Вас глядят глаза влюбленные.
Им не понять издалека,
Что в Вас тоска неутоленная,
Святая женская тоска.

И мысль одна неодолимая
Вам не дает ни спать, ни жить:
Что это мало – быть любимою,
Что надо любящею быть.

Святая, гордая, красивая…
Я слышу ваш веселый смех.
А я-то думал Вы счастливая,
Я думал, Вы счастливей всех.

Cuối cùng mới phát hiện ra – đây là lời một bài hát, cũng không đến nỗi tệ

Thơ không đề – Igor Severianin

Bỗng dưng nhớ ra blog, vào được nên đăng mấy bài cho đỡ quên.  Lâu lắm không dịch được bài thơ nào, nên dù bản dịch rất dở, cũng vẫn phải đăng lên! May quá, bài thơ này không phải thể sonnet.

Lady

Почему бы не встречаться
Нам с тобой по вечерам
У озер, у сонных речек,
По долинам, по борам?

Отчего бы нам не грезить
От заката до зари?
Это что-то вроде счастья,
Что ты там ни говори!

1909

Sao ta không hẹn hò
Chiều chiều bên hồ nước,
Bên dòng sông êm đềm,
Bên bìa rừng mơ ước?

Sao ta không mơ suốt
Hoàng hôn đến bình minh?
Dường như là hạnh phúc,
Dù em nói linh tinh!

1909

Chia tay – Nikolai Nekrasov

Đầu năm bỗng dưng dịch được một bài thơ sến. Nhân tiện vào được blog, thôi đăng luôn. Đùa chứ mình không ngờ bác Nekrasov cũng sến thế này.

Về nhân vật trữ tình trong bài thơ ấy, có ý kiến cho rằng là phụ nữ. Tuy nhiên, theo mình thì nhà thơ sến thế cũng không phải là không thể.

Прощанье

Мы разошлись на полпути,
Мы разлучились до разлуки
И думали: не будет муки
В последнем роковом «прости».
Но даже плакать нету силы.
Пиши — прошу я одного…
Мне эти письма будут милы
И святы, как цветы с могилы —
С могилы сердца моего!

1856

Прощанье

Chúng ta lạc nhau, khi mới nửa đường,
Chúng ta chia tay trước giờ ly biệt.
Và đã nghĩ – cũng may, không phải biết
Nỗi đau trong lời “Xin lỗi” cuối cùng.
Nhưng để khóc cũng không còn sức lực
Chỉ xin một điều – hãy viết đi em…
Những bức thư sẽ thật thiêng liêng,
Và trân quý, như hoa trên nấm mộ
Nơi mà tôi chôn cất con tim!

1856

Thơ không đề của Osip Mandelshtam

Đây là một nhà thơ khá lạ lùng và khó hiểu. Tuy nhiên, cũng có những bài vừa ngắn vừa dễ hiểu

winter forest

Музыка твоих шагов
В тишине лесных снегов,

И, как медленная тень,
Ты сошла в морозный день.

Глубока, как ночь, зима,
Снег висит как бахрома.

Ворон на своем суку
Много видел на веку.

А встающая волна
Набегающего сна

Вдохновенно разобьет
Молодой и тонкий лед,

Тонкий лед моей души —
Созревающий в тиши.
_________________________
Осип Мандельштам

Những bước chân em thánh thót
Lặng im tuyết trắng trong rừng.

Em như bóng đen chầm chậm,
Bước vào ngày lạnh mông lung.

Mùa đông sâu như đêm thẳm
Tuyết giăng trên cây trập trùng.

Con quạ trên cành trơ trụi
Thấy bao nhiêu việc cõi trần.

Ngọn sóng bùng lên dữ dội
Của giấc mộng đang đến gần

Đập tan tràn trề cảm hứng
Lớp băng non trẻ mỏng manh.

Lớp băng tâm hồn tôi đấy –
Trong im lặng đang chín dần.
_________________________
Osip Mandelshtam

Gần 2 năm mới vào lại blog – khó chỉnh sửa kinh khủng 😦

Mùa hè rớt – M. Menshakov

Thực sự, cụm từ “Mùa hè rớt” mà bác Bằng Việt đã dùng để dịch cụm “Бабье лето” quá hay. Thế nên dù ai chê mình đi nữa, thì mình cũng vẫn dùng cụm từ này, để dịch một bài thơ khác. Bài này mình được em Nguyễn Thuỵ Anh giới thiệu, nên chả biết tác giả là ai.

MÙA HÈ RỚT БАБЬЕ ЛЕТО
M. Menshakov М. Меньшаков
Tháng mười bỗng dưng được hạ ghé thăm,
Người ta bảo: “Không thể nào như vậy!”
Mặt trời bỗng lấy sức từ đâu đấy,
Đốt nóng đầu ta tựa lúc trưa hè.
В октябре вернулась прелесть лета,
Этого твердят: «Не может быть!»
Солнце сил набралось снова где-то,
Головы как летом, нам палит.
Các bà các cô áo xống nhẹ nhàng hơn,
Trong mắt họ mùa xuân nở rực,
Nhưng hy vọng tâm hồn không hiện thực,
Trên những cành cây lá đã ngả vàng.
Женщины снимают вновь одежды,
И в глазах у них цветёт весна,
Но души не сбудутся надежды,
На деревьях – желтая листва.
Mùa hè rớt chẳng qua là đến muộn,
Mùa hè lạc đâu trong tháng chín mà thôi,
Cả một tháng mùa hè thiêm thiếp ngủ,
Và đến với ta, trong mưa gió tháng mười.
Бабье лето просто опоздало,
Заблудилось лето в сентябре,
Целый месяц где-то продремало,
И пришло, в дождливом октябре.

Золотая карусель – Đu quay vàng

Tự dưng muốn nghe một bài hát sến sến, nhưng không phải cổ điển 🙂

Và thật không ngờ là giờ này mình vẫn còn dịch được thơ sến :), mà kể ra cũng không bị ép vần quá 🙂

ĐU QUAY VÀNG

Nhạc: Vladimir Kuzmin
Thơ: Tatiana Artemieva

Không còn tiếc nuối điều gì
Em không đợi anh trở lại
Em đem cát vàng cát bạc
Rắc lên đường nhỏ vào vườn

Em tặng những con chim sẻ
Tâm sự xốn xang của mình
Tất cả những khung cửa sổ
Em sẽ che bằng rèm xinh.

Và rồi khi bão tuyết đến
Em sẽ dọn con đường ray
Lấy chiếc đu quay vàng này
Rồi sẽ vặn lên khe khẽ.

Em sẽ đặt bên cửa sổ
Những đóa hoa này trắng tinh,
Và anh sẽ quên khi đó
Rằng em chỉ có một mình.

Anh sẽ quên, và sẽ đi
Mưa rót sau chân anh bước
Anh sẽ không đến chơi nữa
Không nói chuyện để em vui.

Và rồi khi bão tuyết đến
Em sẽ dọn con đường sang
Và lấy chiếc đu quay vàng
Rồi sẽ vặn lên khe khẽ.

ЗОЛОТАЯ КАРУСЕЛЬ

Музыка: Владимир Кузьмин
Стихи: Татьяна Артемьева

Не жалея ни о чем,
Я тебя не жду назад,
Я серебряным песком
Замету дорожку в сад,

Я беднягам воробьям
Подарю свой непокой,
Свои окна от тебя
Занавешу кисеей.

А когда придет метель,
Я дорожку проведу,
Золотую карусель
Потихоньку заведу.

Эти белые цветы
Я поставлю у окна,
И тогда забудешь ты
То, что я совсем одна.

Позабудешь и уйдешь,
Вслед тебе прольется дождь,
Не приедешь погостить,
Чтоб меня развеселить.

А когда придет метель,
Я дорожку проведу,
Золотую карусель
Потихоньку заведу

Bài hát này mình biết đến là nhờ giọng hát của Alla Pugacheva, nên giới thiệu phần thể hiện của ca sĩ này

 

Tươi mát ngôn từ, giản dị cảm xúc – Anna Akhmatova

Hôm nay tự dưng bạn Anna Netrebko lại đăng một đoạn clip bạn ấy vừa đi vừa đọc thơ của Anna Akhmatova. Một bài thơ dễ thương, mặc dù hơi khó dịch. Mình thì cuối tuần cũng rảnh rỗi, nên kết quả là một bản dịch ra đời.

* * *
Анна Ахматова
Нам свежесть слов и чувства простоту
Терять не то ль, что живописцу — зренье
Или актеру — голос и движенье,
А женщине прекрасной — красоту?

Но не пытайся для себя хранить
Тебе дарованное небесами:
Осуждены — и это знаем сами —
Мы расточать, а не копить.

Иди один и исцеляй слепых,
Чтобы узнать в тяжелый час сомненья
Учеников злорадное глумленье
И равнодушие толпы.

23 июня 1915
Слепнево

* * *
Anna Akhmatova
Tươi mát ngôn từ, giản dị cảm xúc
Chúng ta mà mất đi, liệu có khác gì
Họa sĩ mất thị giác, diễn viên mất giọng,
Hay mỹ nhân mất nhan sắc diệu kỳ?

Nhưng đừng cố giữ cho mình bạn hỡi
Những gì bầu trời ban tặng cho ta:
Chúng ta bị phán xử – chúng ta tự biết –
Chỉ phung phí thôi, không tích lũy được mà.

Hãy tự đi và chữa lành người mù nhé,
Để trong phút giây nghi vấn nặng nề
Hiểu được thế nào là trẻ ranh nhục mạ
Còn đám đông thì vô cảm thờ ơ.

23.07.1915
Slepnevo