Hồ Baikal – Andrei Voznesensky

Hồ Baikal – Andrei Voznesensky

Một bài thơ được đặt hàng dịch, có thể do nó phù hợp với tình hình nóng bỏng hiện giờ chăng? Cá nhân mình thì không thích bài thơ này lắm, nhưng chả hiểu sao vẫn dịch được

ozero-baikal-2

Hồ Baikal.
Hình ảnh trên mạng, chỉ có tính minh họa.

ОЗЕРО

Андрей Вознесенский

Я ночью проснулся. Мне кто-то сказал:
“Мертвое море – священный Байкал”.
Я на себе почувствовал взор,
Будто я моря убийца и вор.
Слышу – не спит иркутянин во мгле.
Курит. И предок проснулся в земле.
Когда ты болеешь, все мы больны.
Байкал, ты хрустальная печень страны!
И кто-то добавил из глубины:
“Байкал – заповедная совесть страны”.
Плыл я на лодке краем Байкала.
Вечер подсвечивал вполнакала.
Но неужели наука солгала
Над запрокинутым взором Байкала?
И неужели мы будем в истории –
“Эти, Байкал загубили которые?”
Надо вывешивать бюллетень,
Как себя чувствует омуль, тюлень.
Это не только отстойников числа –
Совесть народа должна быть чистой.
Вот почему, указав показуху,
Борются наши прорабы духа,
Чтоб заповедником стало озеро,
Чтоб его воды не целлюлозило,
Чтобы никто никогда не сказал:
“Мертвое море – священный Байкал”.

HỒ

Andrei Voznesensky

Tỉnh giấc giữa đêm. Có người bảo tôi:
“Baikal thần thánh là Biển Chết”.
Tôi cảm nhận một cái nhìn khốc liệt
Cứ như tôi – kẻ trộm, giết biển kia.
Tôi lắng nghe – người Irkut không ngủ
Hút thuốc trong sương. Cha ông thức giấc.
Khi người ốm, tất cả chúng ta cũng ốm.
Ôi Baikal, lá gan mỏng mảnh của nước ta!
Và ai đó từ hồ sâu nói tiếp:
“Baikal – lương tâm bảo tồn quốc gia”
Tôi bơi thuyền khắp quanh bờ hồ nước.
Buổi chiều đang thắp nến mơ hồ..
Nhưng không lẽ khoa học đi nói dối
Trước cái nhìn lật ngược của Baikal?
Và không lẽ rồi đây trong lịch sử
Chúng ta sẽ là kẻ bức tử Baikal?
Chắc là cần phải treo bảng thông tin,
Cá hồi trắng, hải ly khỏe hay đang ốm
Đó không phải là số những thằng khốn
Lương tâm nhân dân cần phải sáng trong.
Vì vậy nên, các đạo đức gia
Tích cực đấu tranh, chỉ ra bệnh thành tích
Để hồ nước thành khu bảo tồn đích thực
Để nước hồ không chứa xel-lu-lô
Để không ai có thể nói bao giờ
“Baikal thần thánh là Biển Chết”.

 

“Vĩ cầm Paganini” – ca khúc của Karel Gott

Mình là thế hệ đi sau, nên không biết nhiều về ca sĩ người Tiệp Karel Gott (hay là người Sec nhỉ?). Chỉ biết, đó là một trong những ca sĩ nổi tiếng nhất người Tiệp, đã từng được gọi là vua nhạc pop của Tiệp Khắc.

Biết đến ca sĩ này cũng chỉ là ngẫu nhiên – ngẫu nhiên trong một chương trình nào đấy nghe được/xem được clip cũ của Karel Gott bài hát “Vĩ cầm Paganini”.

Запись с телефестиваля “Песня-78”. Слова З. Боровец, русский текст А. Вознесенский.

“Đám cháy ở Trường Đại học Kiến trúc” – Andrei Voznesensky

Hôm nay nhờ chị Quỳnh Hương nói, mình mới biết rằng bốn câu thơ mà chị USY dịch rất hay

“Прощай, архитектура!
Пылайте широко,
коровники в амурах,
сортиры в рококо!”
Vĩnh biệt nhé những giáo khoa kiến trúc
Những chuồng bò ngự các nàng thơ,
Dãy nhà xí mốt rô cô cô,
Hãy phủ bụi cho dày vào nhé

(Chị USY dịch)

là trích từ bài thơ “Đám cháy ở Trường Đại học Kiến trúc” của Voznesensky.

Nhân lúc … trong người hơi khó chịu, mình bèn sản xuất một bản dịch… cho đỡ chán đời…

ПОЖАР В АРХИТЕКТУРНОМ ИНСТИТУТЕ

Андрей Вознесенский

 

Пожар в Архитектурном!
По залам, чертежам,
амнистией по тюрьмам –
пожар, пожар!

По сонному фасаду
бесстыже, озорно,
гориллой краснозадой
взвивается окно!

А мы уже дипломники,
нам защищать пора.
Трещат в шкафу под пломбами
мои выговора!

Ватман – как подраненный,
красный листопад.
Горят мои подрамники,
города горят.

Бутылью керосиновой
взвилось пять лет и зим…
Кариночка Красильникова,
ой! горим!

Прощай, архитектура!
Пылайте широко,
коровники в амурах,
сортиры в рококо!

О юность, феникс, дурочка,
весь в пламени диплом!
Ты машешь красной юбочкой
и дразнишь язычком.

Прощай, пора окраин!
Жизнь – смена пепелищ.
Мы все перегораем.
Живешь – горишь.

А завтра, в палец чиркнувши,
вонзится злей пчелы
иголочка от циркуля
из горсточки золы…

…Все выгорело начисто.
Милиции полно.
Все – кончено!
Все – начато!
Айда в кино!
1957

ĐÁM CHÁY Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC

Andrei Voznesensky

 

Cháy, cháy trường kiến trúc
Từng bản vẽ, từng phòng
Lệnh ân xá khỏi ngục
Ôi, đám cháy đùng đùng!

Trên mặt tiền ngái ngủ
Cửa sổ đang cháy bùng
Như chú khỉ đỏ đít
Không một chút ngượng ngùng!

Chúng tôi làm đíp-lôm
Đã tới lúc bảo vệ
Bản án của chúng tôi
đang run rẩy trên kệ!

Giấy vẽ – như mùa lá
Bị thương rụng đỏ sàn
Giá vẽ cũng cháy rực
Những thành phố tan hoang.

Thêm một chai dầu hỏa
Năm năm học đắng cay…
Ka-ri-na yêu quý!
Chúng mình đang cháy đây!

Vĩnh biệt, trường Kiến trúc!
Chuồng bò ngự nàng thơ
Nhà xí rốc-cô-cô
Cứ cháy to lên nhé!

Ôi phượng hoàng, tuổi trẻ,
Luận văn trong lửa hồng!
Vung vẩy chiếc váy đỏ
Thè lưỡi nhại lung tung.

Vĩnh biệt, rìa giấy nhé!
Đời thay những đám tro
Chúng ta đang cháy cả
Sống là cháy, đừng lo.

Ngày mai bốc nắm tro
Nhận cú đâm đau buốt
Hơn ong đốt ngón tay
Kim compa sắc nhọn…

… Tất cả đã cháy sạch
Cả trường đầy công an.
Mọi sự – chấm hết!
Mọi sự – bắt đầu!
Nào đi xem phim mau!
1957

Tử đinh hương – thơ Andrei Voznesensky

Mình thấy bài thơ này đã hơi lâu lâu (lâu đến nỗi chẳng nhớ là tháng trước hay hai tháng trước nữa), cũng đã định dịch vì nó ngắn, nhưng lại chùn bước vì nó quá khó hiểu. Sau khi trao đổi với chị USY thì có vẻ … cũng hiểu được lờ mờ bài thơ, vì vậy mà uống thuốc liều giới thiệu bản dịch

Image Hosted by ImageShack.us

СИРЕНЬ

Андрей Вознесенский

Сирень похожа на Париж,
горящий осами окошек.
Ты кисть особняков продрогших
серебряную шевелишь.

Гудя нависшими бровями,
страшен от счастья и тоски,
Париж,
как пчелы,
собираю
в мои подглазные мешки.

TỬ ĐINH HƯƠNG

Andrei Voznesensky

Quanh tử đinh hương dày đặc ong vàng
Giống như Paris cửa sổ ai rực cháy
Tay em khẽ rung cành bạc đầy
Những ngôi nhà lạnh giá đang run rẩy

Lông mày tôi ồn ào nhấp nháy
Trông đáng sợ vì hạnh phúc lẫn buồn đau
Paris
như đàn ong
tôi uống
vào quầng mắt thẳm sâu

Họa sĩ và người mẫu – Andrei Voznesensky

Hôm nay cảm thấy hơi khó chịu vì … những người nhạy cảm… Hehe, chắc mình là dạng tâm hồn khô như ngói rồi, không nhạy cảm được như ai…

Được cái blog dù sao cũng là nơi hơi hơi cá nhân, ai nhạy cảm thì… đừng đọc blog mình làm gì, dù mình chẳng ám chỉ ai đâu. Kiểu gì thì Voznesensky viết bài này cũng ba mươi mấy năm rồi, và chắc ông ấy không biết bạn là người nhạy cảm…

ХУДОЖНИК И МОДЕЛЬ

Андрей Вознесенский

Ты кричишь, что я твой изувер,
и, от ненависти хорошея,
изгибаешь, как дерзкая зверь,
голубой позвоночник и шею.

Недостойную фразу твою
не стерплю, побледнею от вздору.
Но тебя я боготворю.
И тебе стать другой не позволю.

Эй, послушай! Покуда я жив,
жив покуда,
будет люд тебе в храмах служить,
на тебя молясь, на паскуду.
1973

HỌA SĨ VÀ NGƯỜI MẪU

Andrei Voznesensky

Em kêu ca, rằng tôi là đao phủ
Và trong cơn giận dữ lại càng xinh
Em uốn cong như con thú láo xược
Chiếc cổ mình, và cả sống lưng xanh

Lời nói em ngu ngốc không chịu nổi
Tôi tái xanh vì nghe chuyện tầm phào
Nhưng tôi vẫn coi em như thần thánh
Nên không cho em thành người khác được nào.

Và nghe đây! Chừng nào tôi còn sống
Chừng nào tôi còn sống, em ơi
Người ta sẽ còn tôn thờ em trong điện
Còn cầu khấn em cơ đấy, đồ tồi.
1973

Romance – Andrei Voznesensky

Romance – Andrei Voznesensky

Thật sự Nina không hiểu lắm, tại sao đại từ nhân xưng “Ты” trong bài thơ dưới đây Andrei Voznesensky lại viết hoa. Cứ theo câu thơ “Я – вечный Твой поэт, вечный Твой любовник” mà suy thì “Ты” ở đây rõ ràng là một người phụ nữ trần tục, chứ không phải là thánh thần thiêng liêng gì. Vậy cớ sao lại viết hoa nhỉ?

Chính vì không hiểu, nên trong bản dịch, Nina dịch đại từ này thành “em”, và không viết hoa…

Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.

РОМАНС

Андрей Вознесенский

Запомни этот миг. И молодой шиповник.
И на Твоем плече прививку от него.
Я – вечный Твой поэт и вечный Твой любовник.
И – больше ничего.

Запомни этот мир, пока Ты можешь помнить,
а через тыщу лет и более того,
Ты вскрикнешь, и в Тебя царапнется шиповник…
И – больше ничего.

ROMANCE

Andrei Voznesensky

Hãy nhớ lấy khoảnh khắc này em nhé.
Gai tầm xuân non đâm nhẹ vai em.
Anh là thi sĩ, là người tình vĩnh cửu.
Chỉ thế thôi, và không có gì thêm.

Cố nhớ lấy thế giới này em nhé.
Ngàn năm sau, hoặc có thể lâu hơn,
Em sẽ kêu, gai tầm xuân chạm khẽ…
Chỉ thế thôi, và không có gì thêm.

Một bài thơ không đề của Andrei Voznesensky

Phải nói là Voznesensky làm thơ dài là chính. Nhiều bài rất … độc đáo, nhưng thấy độ dài của nó là phát nản, tựa như bài Giã biệt trường Bách khoa mà mình mới dịch. Nhưng tìm mãi cũng ra một bài thơ ngắn…

Поле васильковое
«Поле васильковое» на Яндекс.Фотках

* * *
Андрей Вознесенский

Поглядишь, как несметно
разрастается зло —
слава богу, мы смертны,
не увидим всего.

Поглядишь, как несмелы
табуны васильков —
слава богу, мы смертны,
не испортим всего.

* * *
Andrei Voznesensky

Hãy nhìn kia, điều ác
Lớn mạnh lên vô chừng –
May ta không sống mãi,
Để thấy hết tận cùng.

Hãy nhìn kìa, hoa tím
Thỉ xa thật yêu kiều –
May ta không sống mãi,
Để phá hết mọi điều.