Em đừng hát với tôi, ơi người đẹp – Pushkin

Bài thơ này được Pushkin viết ngày 12/06/1828, tặng cho nữ bá tước Anna Alekseevna Andro-Olenina, người yêu của nhà thơ khoảng thời gian 1828-29. Bà cũng là người được nhà thơ tặng cho những bài thơ “Ông và anh”, “Đôi mắt nàng”, “Tôi yêu em”, nhiều đoạn thơ trong “Evgeny Onegin”, vv.

 Orest Kiprensky. Chân dung Anna Alekseevna Andro-Olenina

Olenina hát tốt, và học hát với nhà soạn nhạc M.I.Glinka. Một lần Pushkin tình cờ nghe được một giai điệu Gruzia do nhà thơ A.S.Griboedov đem về từ Kavkaz và kể với Glinka. Điều này đã khiến Pushkin nhớ lại thời gian mùa hè năm 1820, khi ông sống ở Bắc Kavkaz, và ông sáng tác bài thơ này.

Giai điệu Gruzia nhắc đến trong bài thơ được Glinka sử dụng khi phổ nhạc cho bài thơ này. Tuy nhiên thực tình mà nói, phương án phổ nhạc của Rachmaninov lại nổi tiếng hơn, và được nhiều người hát hơn. Cá nhân mình cũng thấy phương án Rachmaninov hay hơn. Còn chuyện người thể hiện thì mình không độc đáo gì – bạn Netrebko mới thu âm nên qua cái laptop dở hơi của mình nghe hay hơn 🙂

Thật ra bài này mình dịch lâu rồi, nhưng bản thảo thất lạc trên mạng. Đến nay không tìm được, nên mình ngẫu hứng dịch version mới

* * *

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне оне
Другую жизнь и берег дальный.

Увы! напоминают мне
Твои жестокие напевы
И степь, и ночь — и при луне
Черты далёкой, бедной девы.

Я призрак милый, роковой,
Тебя увидев, забываю;
Но ты поёшь — и предо мной
Его я вновь воображаю.

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне оне
Другую жизнь и берег дальный.

12 июня 1828 г

* * *

Em đừng hát với tôi, ơi người đẹp
Những khúc hát xứ Gruzia buồn rầu:
Chúng nhắc tôi một cuộc đời rất khác
Và một bến bờ xa lắc từ lâu.

Than ôi! Những khúc ca nghiệt ngã
Mà em ca luôn nhắc lại với tôi
Cả thảo nguyên, màn đêm, trăng sáng
Một thiếu nữ đáng thương đã xa cách lắm rồi.

Khi thấy em, tôi tưởng chừng quên được
Bóng hình kia, định mệnh, thân thương;
Nhưng em hát, và tôi lại thấy
Một bóng hình trước mắt giữa màn sương.

Em đừng hát với tôi, ơi người đẹp
Những khúc hát xứ Gruzia buồn rầu:
Chúng nhắc tôi một cuộc đời rất khác
Và một bến bờ xa lắc từ lâu.

12.06.1828

Lễ khai mạc Olympics Sochi 2014 – ấn tượng và tinh tế

Lưu Hải Hà (NuocNga.net)

Cô bé có cái tên Nga đầy tính biểu tượng Liubov (Tình yêu) đã đưa khán giả qua toàn bộ lễ khai mạc, kể những giấc mơ của mình, và cuốn hút họ vào cuộc du hành kỳ diệu qua các thế kỷ lịch sử trên lãnh thổ rộng lớn của nước Nga.

Một lễ khai mạc hoành tráng, công phu, long trọng và tinh tế – đó là cảm nhận của rất nhiều khán giả về Lễ khai mạc Olympics mùa đông lần thứ XXII vừa diễn ra hôm qua ngày 07/2/2014 ở thành phố Sochi nước Nga.

Continue reading

Khúc hát nàng Zyuleyka – Ivan Kozlov

Trong một ngày cuối tuần đầy những ức chế, ma xui quỷ khiến thế nào mình lại mở album “In the Still of Night” của Anna Netrebko – Daniel Barenboim. Và ngẫu nhiên chú ý đến bài này:

Kể ra thì chất lượng hình ảnh của clip không lấy gì làm tuyệt hảo, nhưng âm thanh thì ổn 🙂

Theo như thông tin của recmusic thì đây vốn là một bài thơ của Lord Byron “Turkish tale”, trong  The Bride of Abydos, xuất bản năm 1813.

Turkish tale

George Gordon Byron

This rose to calm my brother’s cares
a message from the Bulbul bears;
It says to-night he will prolong
For Selim’s ear his sweetest song;
And though his note is somewhat sad,
He’ll try for once a strain more glad,
With some faint hope his alter’d lay
May sing these gloomy thoughts away.

Sau đó, bài thơ này được Ivan Ivanovich Kozlov (1779-1840)  chuyển dịch sang tiếng Nga (cũng năm 1813 – thông tin này là của recmusic, mình chịu không kiểm chứng được), và được Nikolai Rimsky-Korsakov phổ nhạc năm 1882 thành romance “Песня Зулейки” mà Anna Netrebko thể hiện trong clip trên (đoạn từ 6:11 kể từ đầu clip cho đến cuối).

Kể ra, nếu vào thời nay thì chắc cụ Kozlov đã bị ném đá tơi bời vì dịch sai chứ chẳng chơi, cầu thánh A-la phù hộ cho linh hồn của cụ. Còn Nina thì không phải dịch giả chuyên nghiệp, nên dịch chơi từ bản tiếng Nga của cụ (dù sao đây mới là bản được Rimsky-Korsakov dùng để phổ nhạc) như sau:

Песня Зулейки Иван Козлов

Любовник розы-соловей
прислал тебе цветок свой милый:
он будет песнею своей
всю ночь пленять твой дух унылый.

Он любит петь в тиши ночей,
и дышит песнь его тоскою;
Но, обнадеженный мечтою,
споёт он песню веселей.

И с думой тайною моей
тебя коснется пенья сладость
и напоёт на сердце радость
любовни розы-соловей.
1813

Khúc hát nàng ZyuleykaIvan Kozlov

Chim họa mi – người tình của hoa hồng
gửi tặng em đóa hoa trìu mến nhất:
suốt cả đêm họa mi đem giọng hát
quyến rũ hồn em buồn bã muôn phần.

Họa mi thích hát trong đêm yên lặng
những khúc ca thấm đẫm nỗi buồn;
Nhưng được ước mơ chắp cánh cho hy vọng,
Nên họa mi sẽ hát vui hơn.

Và vị ngọt trong tiếng hát họa mi
sẽ hé mở tâm tưởng tôi giấu kín
Chim họa mi – người tình của hoa hồng
Sẽ ca niềm vui cho trái tim yêu mến.
1813

Biết nói thế nào nhỉ – một khúc ca nhẹ nhàng, có chút u buồn ban đầu, nhưng luôn thấy hy vọng và lạc quan… Ừ, thì mình cũng phải cố lạc quan thôi…

Còn về phần download, vì mình đã lỡ upload cả album của kiều nữ rồi, nên lại giới thiệu giọng hát của nàng thôi, dù sao thì bài này nàng hát cũng đẹp, mà mình vốn lười mà…

Download:

Nikolai Andreyevich Rimsky-Korsakov (1844-1908), “Pesnja zjulejki”, op. 26 no. 4 (1882)
Anna Netrebko, soprano
Daniel Barenboim, piano

Update: Vừa mới đọc lại bản dịch, và giật mình vì dịch sai tên – Khúc hát nàng Zyuleyka, chứ không phải là Khúc hát Zyuleyki. May quá, chắc chưa ai kịp đọc, keke

Giữa những ngày ảm đạm – Daniil Rathaus

Lâu lắm rồi mình chả dịch được cái gì hay ho, chả đọc được bài thơ nào hay ho 😦

Bài thơ này thì nói chung mình cũng chả biết tác giả là ai, chỉ biết là bác Tchaikovsky phổ nhạc. Bài này mình cũng chỉ thích vừa vừa, nhưng mà bác Lemeshev hát thì cũng nên giới thiệu 🙂

Continue reading

Họa mi – Соловей – Aleksei Koltsov

Chiều nay tự dưng muốn nghe lại Khúc hát nàng Solveig, và vì đang ở cơ quan nên đành tìm trên youtube. Và sau một hồi nghe thì lại thấy một romance của Rimsky-Korsakov do kiều nữ Netrebko trình bày hồi năm 2008 ở Vienna.

Continue reading

Bài hát ru con – Колыбельная – Tchaikovsky, Maikov

Có lẽ là tình cờ mà bạn Figaro lại giới thiệu một clip hát bài hát ru của P.I.Tchaikovsky do giọng mezzo Christianne Stotijn thể hiện. Mình nghe thì sực nhớ – bài này kiều nữ Anna Netrebko có hát trong album “In the still of Night”. Mình cũng vốn không định quảng cáo thêm cho kiều nữ, nhưng bài này mình thích kiều nữ hát hơn.

Continue reading