Lại là thơ không đề của Esenin, lại là tuyết…

Thực sự Nina có cảm giác, bài thơ không đề “Я по первому снегу бреду” của Esenin không thể … thiếu một chút men say (kiểu – ôm cây bạch dương tưởng ôm vợ người khác – mà trong bài này cũng có cái hình tượng gần như vậy). Hình như đang say say ở ngoài tuyết nó thế?

* * *Сергей Есенин 

Я по первому снегу бреду,
В сердце ландыши вспыхнувших сил.
Вечер синею свечкой звезду
Над дорогой моей засветил.

Я не знаю, то свет или мрак?
В чаще ветер поет иль петух?
Может, вместо зимы на полях
Это лебеди сели на луг.

Хороша ты, о белая гладь!
Греет кровь мою легкий мороз!
Так и хочется к телу прижать
Обнаженные груди берез.

О лесная, дремучая муть!
О веселье оснеженных нив!…
Так и хочется руки сомкнуть
Над древесными бедрами ив.

1917

* * * Sergei Esenin    

Tôi lang thang đi trên tuyết đầu mùa
Sức lực trong tim như linh lan thức giấc
Buổi chiều thắp một ngôi sao mờ đục
Ngọn nến xanh soi bước đường tôi

Tôi không biết, ánh sáng hay bóng tối?
Gió hú trong rừng, hay một tiếng gà?
Có phải mùa đông rải tuyết khắp đồng ta
Hay là đám thiên nga trên đồng cỏ?

Ôi thảm tuyết trắng bao la đẹp tuyệt!
Giá lạnh mới về sưởi ấm máu tôi!
Bỗng dưng ta muốn ôm sát vào người
Bộ ngực hàng bạch dương trần trụi

Ôi cái mờ đục âm u rừng rậm!
Ôi niềm vui đồng tuyết trắng bao la
Ta chỉ muốn vòng tay ôm thật chặt
Những đôi chân dài hàng liễu thướt tha.

1917

Chắc để hôm nào … tìm lại xem mình còn bản dịch bài thơ kia không… Hỏng đĩa cứng quả là tai hại, không đúng lúc chút nào…

Tuyết – Innokenti Annensky

Cứ coi như mình chưa quen với mùa xuân, thôi ta dịch thêm một bài thơ về Tuyết, trong lúc theo dõi giải vô địch châu Âu về trượt băng nghệ thuật 🙂

 

TUYẾT    СНЕГ
Innokenti Annensky Иннокентий Анненский

Chắc tôi cũng yêu mùa đông
Nếu như đông không quá  nặng …
Mùa đông làm cho làn khói
Cũng không lên nổi tầng mây

Bao nhiêu đường nét đứt gẫy
Rồi là nặng trịch chuyến bay
Rồi băng giá đầy nước mắt
Màu xanh như thể ăn mày!

Nhưng sao tôi vẫn yêu tuyết
Rơi từ cao rất nhẹ nhàng
Lúc thì trắng đến chói mắt
Lúc lại tím xanh dịu dàng…

Và đặc biệt khi tuyết tan
Mở ra những vùng cao vút
Tuyết nằm xuống trông mỏi mệt
Trên những bờ dốc cao trơn

Và những giấc mơ trong trắng
Như đàn cừu trong sương mù
Đứng giữa lằn ranh mỏi mệt
Chờ mùa xuân đốt cháy hết.

Полюбил бы я зиму,
Да обуза тяжка…
От нее даже дыму
Не уйти в облака.

Эта резанность линий,
Этот грузный полет,
Этот нищенский синий
И заплаканный лед!

Но люблю ослабелый
От заоблачных нег –
То сверкающе белый,
То сиреневый снег…

И особенно талый,
Когда, выси открыв,
Он ложится усталый
На скользящий обрыв,

Точно стада в тумане
Непорочные сны –
На томительной грани
Всесожженья весны.

 

Thêm một bài thơ xuân không đề của Fedor Tyutchev

Có lẽ đơn giản là mình vẫn chưa sẵn sàng cho mùa xuân. Cho nên đọc thơ xuân mà tâm trạng vẫn như trong mùa đông. Kể cả thơ của chàng thi sĩ đẹp trai Fedor Tyutchev thì cũng thế

 

Fedor Tyutchev Федор Тютчев
 

Mùa đông giận dữ nào vô cớ
Bởi vì thời khắc đã điểm rồi –
Trông kìa – mùa xuân đang gõ cửa
Và đuổi mùa đông khỏi sân chơi.

Зима недаром злится,
Прошла ее пора –
Весна в окно стучится
И гонит со двора.

Và tất cả cũng liền cuống quýt
Và ép mùa đông phải rời xa
Những con chiền chiện trên cao tít
Đã bắt đầu cất giọng ngân nga

И все засуетилось,
Все нудит Зиму вон –
И жаворонки в небе
Уж подняли трезвон.

Nhưng mùa đông vẫn còn bận rộn
Và càu nhàu nhăn mặt với mùa xuân
Mùa xuân nhìn mặt cười khanh khách
Và chỉ ồn ào hơn trước vài phần…

Зима еще хлопочет
И на Весну ворчит.
Та ей в глаза хохочет
И пуще лишь шумит…

Mụ phù thủy độc ác liền nổi cáu
Mụ bèn ôm một đống tuyết trên tay
Và rồi vừa chạy vừa ném tuyết
Vào mùa xuân non trẻ, thơ ngây…

Взбесилась ведьма злая
И, снегу захватя,
Пустила, убегая,
В прекрасное дитя…

Nhưng mùa xuân chả lấy làm đau khổ
Trong tuyết dày, xuân rửa mặt ngay
Và ngược hẳn với kẻ thù mong muốn –
Má xuân hồng lên đẹp mê say

Весне и горя мало:
Умылася в снегу,
И лишь румяней стала,
Наперекор врагу.

<1836>

<1836>

Một bài thơ của Eduard Asadov – “Ta đã quyết chỉ là bạn”

Hình như mình chưa giới thiệu anh Asadov thì phải. Thật sự thì mình cũng không thích anh ấy lắm – thường thì anh ấy hay dài dòng, nghiêm nghị quá đáng. Nhưng anh ấy cũng có mấy bài thơ hay hay. Tạm thời mình giới thiệu một bài – quả thật là cuối năm bận quá, mãi tối nay mới thấy thư thả một tẹo…

Мы решили с тобой дружить Ta đã quyết – chỉ là bạn
Эдуард Асадов Eduard Asadov

Мы решили с тобой дружить,
Пустяками сердец не волнуя.
Мы решили, что надо быть
Выше вздоха и поцелуя…

Ta đã quyết – chỉ là bạn
Mặc kệ chuyện vặt trái tim
Ta đã quyết – cao hơn hẳn
Thở dài với lại chả hôn …

Для чего непременно вздох,
Звезды, встречи… скамья в аллее?
Эти глупые "ах" да "ох"!..
Мы – серьезнее и умнее!

Mà sao cứ phải thở dài,
Hẹn hò, trăng sao, vườn hoa?
Những tiếng "ối" "á" ngu ngốc!
Ta nghiêm túc, thông minh mà!

Если кто-то порой на танцах
Приглашал тебя в шумный круг,
Я лишь щелкал презрительно пальцем –
Можешь с ним хоть навек остаться.
Что за дело мне? Я же друг!

Còn nếu trong các dạ hội
Ai mời cậu điệu nhảy vui
Tớ chỉ phẩy tay thôi nhé
Hắn cứ việc nhảy cả đời
Tớ là bạn mà! Rất khỏe!

Ну а если с другой девчонкой
Я кружил на вешнем ветру,
Ты, плечами пожав в сторонке,
Говорила потом мне тонко:
– Молодец! Нашел кенгуру!

Thế còn nếu cô bé khác
Cùng tớ nhảy với gió xuân
Thì cậu cứ nhún vai nhé
Sau đó cứ nói tớ rằng
– Giỏi thật! Cua ả chuột túi!
Làm mọi người cười hết kìa.

Всех людей насмешил вокруг.-
И, шепнув, добавляла хмуро:
– Заявляю тебе, как друг:
Не танцуй больше с этой дурой!

Và nghiến răng nói nhăn nhó
Tớ là bạn cậu, nên khuyên:
Đừng nhảy với ả ngốc nữa!

Мы дружили с тобой всерьез!
А влюбленность и сердца звон…
Да для нас подобный вопрос
Просто-напросто был смешон!

Chúng ta kết bạn nghiêm túc!
Còn chuyện trái tim khẽ rung…
Ối trời, nhưng mà chuyện ấy
Thật nực cười, đến lạ lùng!

Как-то в сумрак, когда закат
От бульваров ушел к вокзалу,
Ты, прильнув ко мне, вдруг сказала:
– Что-то очень прохладно стало,
Ты меня обними… как брат…

Có một lần hoàng hôn bước
Từ đại lộ đến sân ga
Cậu nép vào tớ, bỗng nói
– Hình như trời bỗng lạnh ra,
Ông anh … hãy ôm em nhé …

И, обняв, я сказал ликуя,
Слыша сердца набатный стук:
– Я тебя сейчас поцелую!
Поцелую тебя… как друг…

Ôm cậu, tớ nói thật vui
Nghe nhịp tim đập liên hồi:
– Bây giờ tớ hôn bạn nhé
Hôn như người bạn… mà thôi…

Целовал я тебя до утра,
А потом и ты целовала
И, целуя, все повторяла:
-Это я тебя, как сестра…

Đến tận sáng vẫn còn hôn,
Rồi cậu cũng hôn trả lại
Vừa hôn, cậu vừa nói mãi:
– Em gái hôn anh, anh trai…

Улыбаясь, десятки звезд
Тихо гасли на небосводе.
Мы решили дружить всерьез.
Разве плохо у нас выходит?

Hàng chục ngôi sao trên trời
Mỉm cười nhẹ nhàng tắt ngấm
Ta quyết kết bạn nghiêm túc.
Mọi chuyện vẫn tốt, đúng không?

Кто и в чем помешает нам?
Ведь нигде же не говорится,
Что надежным, большим друзьям
Запрещается пожениться?

Nào ai ngăn ta gì nhỉ?
Có luật nào viết hẳn hoi
Rằng những người bạn tin cậy
Không thể bên nhau trọn đời?

И отныне я так считаю:
Все влюбленности – ерунда.
Вот серьезная дружба – да!
Я по опыту это знаю..

Từ nay tớ vẫn nghĩ rằng:
Yêu đương là chuyện vớ vẩn
Kinh nghiệm tớ bảo: chỉ có
Tình bạn nghiêm túc … chà chà!

 

Tuyết mới rơi – Esenin

Đang đi tìm những vần thơ mùa đông, bỗng lại gặp Esenin. Đúng là bài thơ này đỡ tuyệt vọng nhức nhối như những bài cuối đời …

Chắc đây là bản thảo của anh Esenin (chữ đẹp phết!).

Mình vẫn nhớ những ngày đông, khi đêm thì tuyết rơi dày đặc. Sáng ra đã thấy bốn phía trắng tinh. Và nếu đến một số nơi vắng ít người lui tới, thảm tuyết trắng tinh khôi đến nao lòng…

Image Hosted by ImageShack.us

ПОРОША

Сергей Есенин

————————————–

Еду. Тихо. Слышны звоны
Под копытом на снегу.
Только серые вороны
Расшумелись на лугу.

Заколдован невидимкой,
Дремлет лес под сказку сна.
Словно белою косынкой
Повязалася сосна.

Понагнулась, как старушка,
Оперлася на клюку,
А под самою макушкой
Долбит дятел на суку.

Скачет конь, простору много.
Валит снег и стелет шаль.
Бесконечная дорога
Убегает лентой вдаль.

<1914>

Tuyết mới rơi

Sergei Esenin

—————————————————-

Yên lặng trên đường. Nghe thật rõ
Tiếng xạo xạc trên tuyết dưới móng ngựa
Chỉ có những con quạ kia xám xịt
Là ồn ào quang quác giữa khoảnh rừng

Rừng thiu thiu đứng nghe truyện cổ tích
Dường như bị ai phù phép vô hình
Kìa cây thông xanh, trông như thể
Trùm lên đầu chiếc khăn lớn trắng tinh

Thông ngả mình, hệt bà cụ đã già
Cố sức mình tựa lên cây gậy chống
Trên tận ngọn thông, dưới tán lá rậm
Gõ kiến đều đều gõ nhịp cành khô

Ngựa đang phi, không gian mênh mông quá
Tuyết vẫn rơi, như trải tấm khăn
Một con đường, dài tưởng chừng vô tận
Như dải băng đang chạy … xa dần

<1914>

Tuyết với tuyết – Aleksandr Blok

Nói chung mình hơi ngạc nhiên với anh Aleksandr Blok – cứ nghĩ anh này toàn những lý tưởng hóa, thơ cũng khá … cao siêu lý tưởng :). Nhưng hóa ra anh ấy cũng có những bài đời thường, vui ra trò. Nhân dịp … sắp sang mùa đông, lại được bà chị Forytchia rủ rê, mình dịch bài Tuyết với tuyết của anh này.

Trong khi tìm ảnh minh họa thì lại thấy – tác giả Migranov dùng đúng mấy câu thơ của anh Blok để minh họa cho tấm ảnh của mình 🙂 Thế thì mình họa cho thơ là quá đúng rồi (nghe cứ như каламбур!)
http://migranov.ru/photoalbum/winter/5.php


Quanh nhà gỗ toàn là tuyết với tuyết


Снег да снег

Александр Блок
—————————————————
Снег да снег. Всю избу занесло.
Снег белеет кругом по колено.
Так морозно, светло и бело!
Только черные, черные стены…

И дыханье выходит из губ
Застывающим в воздухе паром.
Вон дымок выползает из труб;
Вот в окошке сидят с самоваром;

Старый дедушка сел у стола,
Наклонился и дует на блюдце;
Вон и бабушка с печки сползла,
И кругом ребятишки смеются.

Притаились, ребята, глядят,
Как играет с котятами кошка…
Вдруг ребята пискливых котят
Побросали обратно в лукошко…

Прочь от дома на снежный простор
На салазках они покатили.
Оглашается криками двор –
Великана из снега слепили!

Палку в нос, провертели глаза
И надели лохматую шапку.
И стоит он, ребячья гроза, –
Вот возьмет, вот ухватит в охапку!

И хохочут ребята, кричат,
Великан у них вышел на славу!
А старуха глядит на внучат,
Не перечит ребячьему нраву.

10 февраля 1906

Tuyết với tuyết

Aleksandr Blok
———————————————————-
Quanh nhà gỗ toàn là tuyết với tuyết
Đầu gối ngập rồi, trắng xóa xung quanh
Ôi buốt giá, sáng sủa và trắng quá!
Chỉ có tường đen, đen sẫm, lạnh tanh…

Và hơi thở vừa mới ra khỏi môi
Đã đông trong không khí thành hơi.
Kìa tia khói trườn ra từ ống khói;
Bên cửa sổ ai ngồi quanh ấm samovar;

Ông cụ bên bàn, tuổi đã già
Cúi xuống thổi vào tách trà cho nguội
Bà lão rời chỗ nằm trên lò sưởi
Trẻ con khắp nhà cười nói râm ran

Đám trẻ con nín thở dõi theo nhìn
Lũ mèo con vui đùa cùng mèo mẹ
Bỗng lũ mèo con đang meo meo chí chóe
Bị chúng ném vào trở lại chiếc giỏ mây…

Và rồi chạy khỏi nhà ra ngoài tuyết
Chúng nhảy lên xe trượt, chạy khắp nơi
Khắp cả sân vang tiếng la tiếng thét –
Chúng đã nặn xong người tuyết để chơi!

Gậy làm mũi, đôi mắt quay lúng liếng
Chiếc mũ lông xơ xác đội lên đầu
Người tuyết đứng, dọa những đứa bé nhất
Nó bắt lấy kìa, đem đi hết, chẳng tha đâu!

Và đám trẻ la hét, đùa vui vẻ
Người tuyết khổng lồ trông mới oách làm sao!
Và bà lão nhìn đám cháu mình nghịch ngợm
Chẳng mắng trò vui con trẻ đâu nào

10 tháng 2 năm 1906