Đôi bờ – bản dịch rất cũ

Đây vốn là một bài hát trong bộ phim “Cơn khát” (Жажда) được chiếu từ năm 1959. Bài hát này thì có lẽ được nhiều người Việt Nam biết đến. Có thể do giai điệu dễ nghe, ca từ dịu dàng, và chung thủy, hay còn do điều gì nữa không rõ.

Bản dịch này mình dịch cũng lâu rồi, hình như từ thời còn chơi blog bên Yahoo, nhưng sau này thất tán trên mạng. Mình không đánh giá cao bản dịch của mình lắm, nhưng tìm lại được thì đăng nó lên thôi.

Riêng về phần dịch thơ, mình luôn chủ trương cố gắng truyền đạt hết ý nghĩa mà tác giả định nói, thêm bớt tối thiểu. Vì thế nên dịch chưa chắc đã hay, nhưng thường ít khi sai. Tuy nhiên trong bản dịch này, mình vẫn dịch thành thiên nga, cho nó …. thi vị, vì khổ cái là thường khi nói đến vịt, thì người Việt Nam hay nghĩ đến tiết canh, hơn là đôi chim hạnh phúc.


Майя Кристалинская (за кадром) – Два берега (1959)
Maya Kristalinskaya (giọng hát) – Đôi bờ

Два берега

Григорий Поженян

Ночь была с ливнями,
И трава в росе.
Про меня “счастливая”
Говорили все.
И сама я верила,
Сердцу вопреки:
Мы с тобой два берега
У одной реки.

Утки все парами,
Как с волной волна,
Все девчата с парнями,
Только я одна.
Я ждала и верила,
Сердцу вопреки:
Мы с тобой два берега
У одной реки.

Ночь была, был рассвет,
Словно тень крыла.
У меня другого нет,
Я тебя ждала.
Всё ждала и верила,
Сердцу вопреки:
Мы с тобой два берега
У одной реки.

Đôi bờ

Pozhenian Grigory

Mưa rào rơi đêm qua
Sương đang đọng trên lá…
“Em hạnh phúc tuyệt vời!” –
Đó là lời tất cả
Và chính em cũng tin
Mặc trái tim thổn thức:
Em và anh – đôi bờ
Của một con sông thực.

Thiên nga bơi từng đôi
Như sóng chạy bên sóng
Bạn bè tay trong tay
Một mình em đơn độc
Em vẫn chờ vẫn tin
Mặc trái tim thổn thức:
Em và anh – đôi bờ
Của một con sông thực.

Đêm qua rồi. Bình minh
Như bóng đen bao phủ
Em chẳng có ai khác
Em vẫn đợi chờ anh
Đợi chờ và vẫn tin
Mặc trái tim thổn thức:
Em và anh – đôi bờ
Của một con sông thực.

Volga, sông sâu thăm thẳm – dân ca Nga

Bỗng dưng tìm được một bản dịch cũ một bài dân ca về sông Volga …

 

reka_Volga_photographoya_2-1Sông Volga. Hình ảnh trên mạng, chỉ có tính minh họa

Ai cũng biết, văn minh nhân loại hình thành bên những con sông. Sông Volga có vai trò đặc biệt đối với người Nga – con sông mẹ, con sông xinh đẹp, con sông thần thánh. Nên trong dân ca Nga, có nhiều bài hát về sông Volga là đương nhiên thôi…

Волга-реченька глубока

(русская народная песня)

Волга-реченька глубока
Бьет волнами берега.
Мил уехал, не простился,
Знать, любовь не дорога.

Ой, туманы голубые,
Серебристая волна.
Неужели ко мне милый
Не вернется никогда!

Цвела вишня всем на диво,
Ветром сдуло белый цвет.
Я б другого полюбила,
Да Любови в сердце нет.

Возле бережка крутого
День и ночь волна шумит.
Хорошо любить такого,
Кто любовью дорожит.

Volga, sông sâu thăm thẳm

Dân ca Nga

Ôi Volga, sông sâu thăm thẳm
Tiếng sóng vỗ bờ như tiếng vọng con tim.
Người yêu ra đi không nói lời từ biệt
Có nghĩa là chẳng quý trọng tình em.

Ôi những màn sương mù xanh biếc,
Và những con sóng bạc dưới trăng thâu,
Có lẽ nào chàng sẽ không trở lại
Không bao giờ trở lại với em đâu!

Vườn anh đào nở đầy hoa xinh đẹp,
Một cơn gió về, cánh hoa trắng tung bay.
Ôi giá như em yêu người khác,
Nhưng trong tim tình yêu chẳng có đây.

Ở nơi đó, gần bờ dốc đứng
Sóng vỗ bờ chẳng kể ngày đêm.
Thật là tuyệt nếu yêu người ấy,
Người biết trân trọng mối tình em.

Còn clip minh họa – mình chọn Alla Solenkova. Các ca sĩ xưa hát có gì đó trong sáng rất cuốn hút.

Алла Соленкова Волга реченька Русская народная песня
Alla Solenkova Volga-river Russian Folk Song

Tử đinh hương – Boris Pasternak

Tử đinh hương – Boris Pasternak

Có lẽ lã mấy hôm nay trời nóng quá, và xã hội hết lên đồng vì mấy con cá, lại đến mấy tấm biển hiệu đồng phục. Mình thì bỗng dưng nhìn thấy một bài thơ hay hay của Boris Pasternak. Thú thật là mình không thích nhà thơ này, dù ông ấy có được giải thưởng Nobel đi nữa, lý do là thơ quá khó hiểu.

Nhưng mà lúc đầu mình chỉ thấy có hai khổ thơ đầu tiên, nên chưa quá khó hiểu 🙂

Đến khi thấy cả bài thì đã muộn rồi.

siren

Сирень

Борис Пастернак

Положим, – гудение улья,
И сад утопает в стряпне,
И спинки соломенных стульев,
И чёрные зёрна слепней.

И вдруг объявляется отдых,
И всюду бросают дела.
Далёкая молодость в сотах,
Седая сирень расцвела!

Уж где-то телеги и лето,
И гром отмыкает кусты,
И ливень въезжает в кассеты
Отстроившейся красоты.

И чуть наполняет повозка
Раскатистым воздухом свод, –
Лиловое зданье из воска,
До облака вставши, плывёт.

И тучи играют в горелки,
И слышится старшего речь,
Что надо сирени в тарелке
Путем отстояться и стечь.

Tử đinh hương

Boris Pasternak

Hãy tưởng tượng – tiếng ong vo ve,
Và khu vườn chìm trong bếp núc,
Có cả những chiếc lưng ghế rơm,
Và loài ruồi trâu hạt đen nhưng nhức.

Rồi bỗng dưng có thông báo nghỉ,
Và mọi việc tạm dừng ở khắp mọi nơi.
Tong những tổ ong là tuổi trẻ xa xôi,
Tử đinh hương xám nở hoa lộng lẫy.

Chắc đâu đó có mùa hè, xe đẩy,
Và tiếng sấm rền quanh những bụi cây,
Trận mưa rào vào băng đĩa được ngay
Bên những sắc đẹp đã từ lâu trọn vẹn.

Và cỗ xe chỉ hơi nghiêng một chút
Không khí căng đầy điện tích vòm trời,
Có một tòa nhà tím làm bằng sáp,
Đứng cao tới mây, và bỗng nhiên bơi.

Và mây đen bắt đầu chơi đuổi bắt,
Có tiếng ai bỗng nghe thật rõ là,
Rằng hoa tử đinh hương trong đĩa,
Phải đứng lắng chút, và để nước chảy ra.

 

 

Những giọt mưa – Esenin

Những giọt mưa – Esenin

Thực ra mình không biết bài này, cho đến khi bác Tạ Phương đáng kính giới thiệu. Đầu tiên cũng chỉ là định dịch cho vui, nhưng vào đúng lúc tâm trạng đầy mâu thuẫn, nên dịch xong tự mình cũng thấy buồn…

 

КАПЛИ

Сергей Есенин

Капли жемчужные, капли прекрасные,
Как хороши вы в лучах золотых,
И как печальны вы, капли ненастные,
Осенью черной на окнах сырых.

Люди, веселые в жизни забвения,
Как велики вы в глазах у других
И как вы жалки во мраке падения,
Нет утешенья вам в мире живых.

Капли осенние, сколько наводите
На душу грусти вы чувства тяжелого.
Тихо скользите по стеклам и бродите,
Точно как ищете что-то веселого.

Люди несчастные, жизнью убитые,
С болью в душе вы свой век доживаете.
Милое прошлое, вам не забытое,
Часто назад вы его призываете.
1912

NHỮNG GIỌT MƯA

Sergei Esenin

Những giọt mưa như ngọc trai tuyệt diệu,
Đẹp tuyệt vời trong ánh nắng vàng,
Những giọt mưa ngày xấu trời buồn bã,
Cửa sổ ẩm trong tăm tối thu sang.

Những kẻ vui trong đời quên ngày tháng,
Thật hoành tráng trong cặp mắt bao người
Và thảm hại khi vận may từ giã,
Chẳng ai thương các vị, than ôi.

Những giọt mưa thu đem bao buồn bã,
Cho tâm hồn trĩu nặng u sầu.
Trượt trên cửa kính, lang thang đâu đó,
Cứ như tìm vui vẻ ở đâu đâu.

Những kẻ bất hạnh, bị đời ruồng rẫy,
Sống cả đời với đau xót trong hồn
Quá khứ đáng yêu họ không quên được,
Nên họ vẫn thường gọi trở lại luôn.
1912

Chậc chậc, tâm trạng quá đi…

Hoa bồ công anh

Nhân dịp Giáng sinh, mình tình cờ tìm được mấy bài thơ rất dễ thương cho các bé:

Зонтики

Р. Сеф

– Как сделать триста зонтиков?-
Спросил у мамы мальчик.
Она ему ответила:
– Подуй на одуванчик.

Những cái ô

R.Sef

– Mẹ ơi làm sao có
Trăm cái ô thật nhanh?
Mẹ bảo – con hãy thổi
Vào hoa bồ công anh!

bo cong anh

Меняемся

А. Пысин

Белый одуванчик,
Приземляйся тут!
Забери мой мячик,
Дай свой парашют!

Đổi chác

A. Pysin

Này hoa bồ công anh,
Hãy đậu xuống đây nhé
Hoa lấy quả bóng này
Và đưa dù cho bé!

Mùa đông – Sergei Esenin

Bài thơ này của Esenin thì Nina vốn không định dịch. Vốn là bác Tạ Phương đăng bản dịch của bác ấy trên Facebook, mình chỉ góp ý tẹo thôi. Nhưng bản gốc có sự vui tươi của tuổi trẻ rất tự nhiên, lạc quan của cậu thanh niên Esenin trước thiên nhiên và cuộc sống. Mà hồi này tâm hồn mong manh của mình có vẻ sắp vỡ mất rồi , nên không dịch thơ trẻ trung thế này được.

winter

Continue reading

Tháng tám – Marshak

Vẫn còn chưa đến tháng tám, nhưng đã là mùa hè nóng bỏng… nên không có gì lạ khi chị Quỳnh Hương rủ mình nghịch bài thơ này…

Август

Самуил Маршак

Собираем в августе
Урожай плодов.
Много людям радости
После всех трудов.
Солнце над просторными
Нивами стоит.
И подсолнух зернами
Черными
Набит.

Tháng tám

Samuel Marshak

Tháng tám mùa quả chín
Ta thu hoạch quả thôi.
Thật là nhiều niềm vui
Sau bao ngày cực nhọc.
Mặt trời cao lồng lộng
Trên cánh đồng bao la.
Hướng dương trong vườn nhà
Hạt đen
Đầy ắp.

Mình thích bài thơ này của Marshak – không đao to búa lớn, đơn giản thôi, nhưng nó ngọt ngào một cách nhẹ nhàng, vui vẻ và hạnh phúc…