Giá mà cuối tuần này mình đi Plyos…

Với cá nhân mình, cái tên Plyos gắn với Levitan. Hồi bé đọc quyển tiểu sử họa sĩ, mình vẫn nhớ đoạn tả lần đầu ông thấy Plyos khi cùng các bạn đồng hành đi tàu theo sông Volga nhằm tìm một địa điểm cảnh trí thơ mộng để sáng tác.

Đột nhiên một quả đồi xanh mướt hiện ra…Một nhà thờ gỗ….

Và Levitan quyết định ngay: đây chính là nơi ông cần đến. Thế là họ xuống tàu và dừng chân ở Plyos…

Trong các năm 1888-1890 Levitan sống mỗi năm đến 6 tháng ở Plyos. Trong thời gian này ông đã vẽ 20 bức tranh và gần 200 phác thảo trực tiếp tại hiện trường, hoặc vẽ sau đó theo trí nhớ. Những bức tranh này là nền móng cho sự nổi tiếng của Levitan.

Над вечным покоем

Đây là bức “Trên sự yên tĩnh vĩnh hằng” (Над вечным покоем).

Nhà thờ trong bức tranh trên là nhà thờ gỗ ở Plyos, mà trên các phác thảo họa sĩ vẽ “trong những tia nắng cuối cùng của mặt trời”.

Bức tranh này tên nó đã nói lên tất cả:

Buổi chiều. Plyos vàng

Buổi chiều. Plyos vàng

Buổi chiều. Plyos vàng.
Вечер. Золотой Плёс

Nhà thờ trong tranh là Nhà thờ Thánh Varvara ở Plyos

Nhà thờ thánh Varvara ở Plyos

Nhà thờ thánh Varvara ở Plyos

Levitan có thể không phải họa sĩ phong cảnh tuyệt vời nhất thế giới, có điều tác phẩm của ông đã may mắn (hay bất hạnh) lọt vào mắt mình lúc mình còn chưa biết gì mấy về hội họa nói riêng và mọi thứ nói chung. Khi mà chỉ thỉnh thoảng thấy mấy bức tranh của các họa sĩ Việt đăng trong họa báo Việt Nam, mà cá nhân mình thấy là … xấu, người chẳng giống người, cây chẳng giống cây, và tưởng … vẽ xấu như thế mới là hội họa. Với một học sinh cấp 2 hiểu biết hạn hẹp như vậy, thì tranh của Levitan đã làm mình choáng và ấn tượng mạnh mẽ. Vì đơn giản là chỉ cần nhìn bức tranh in trong cuốn sách tiểu sử của ông là biết ngay – nó đẹp. Và cũng vì cuốn sách tiểu sử này, mà cái tên Plê-xơ (phiên âm của địa danh Plyos trong cuốn sách đó) đã khiến mình nhớ.

Thế cho nên thật bất ngờ tìm được một bài viết dễ thương về Plyos hiện đại. Đây là bài viết với góc nhìn của một bạn trẻ thích du lịch, nên chẳng nói gì về Levitan. Nhưng mình tin rằng bản sắc Levitan vẫn đâu đó trong không khí của Plyos…

Link bài viết gốc của bạn ấy ở trang http://vgosti.net/, à, tên bạn ấy là Andrei, nhưng URL dài quá nên mình thu ngắn lại:  http://goo.gl/jgHUaH và http://goo.gl/deu5gl. Ảnh lấy trong bài của bạn ấy luôn, chắc là bạn ấy chụp

ples1

Những con đường phẳng phiu, đường phố sạch sẽ, những ngôi nhà tươm tất, dân cư vui vẻ và thân thiện, món nấm băm và cá chép trong quán cà phê gia đình. Mùa đông thì trượt tuyết trên núi, mùa hè thì nước trong vắt, còn không khí sạch tinh thì quanh năm. Âm nhạc nhẹ nhàng trên đường ven bờ sông sáng đèn, hội chợ giáng sinh, những quầy hàng lưu niệm, cửa hàng đồ cổ và quán cà phê ấm cúng cho khách sành ăn. Phòng khách sạn chỉn chu, hoặc nhà nghỉ với những chủ nhân mến khách. Rồi còn cả phòng hòa nhạc, những buổi tối nhạc – thơ và festival điện ảnh. Và còn nữa, còn nữa…

Thật khó tin, rằng đó không phải là những thành phố nghỉ mát ở Thụy Sỹ hay Áo, mà là thành phố Plyos nhỏ bé vùng Ivanovo, mất hút trong khoảng không gian Nga mênh mông. Dường như ở nước Nga hiện đại thì cụm từ “thành phố thịnh vượng và bình an ở vùng xa” hoàn toàn là không thể có, nhưng ở Plyos thì cụm từ này có những nét rất cụ thể. Đây quả thật là một nơi đáng đến ở nước Nga hiện đại, và càng ngày càng nhiều người đến đây.

ples3

Bất kỳ một người du lịch có kinh nghiệm nào cũng biết, điều kiện cần để có ấn tượng tốt về chuyến đi sẽ là sự bình an và thịnh vượng ở thành phố đến. Đó là bí quyết của nhiều thành phố nhỏ nước Áo, hầu như không có thắng cảnh gì, nhưng lại được nhiều khách du lịch Nga yêu thích. Dù khách sạn của bạn có tuyệt vời thế nào đi nữa, nhưng nếu ở một khu vực không phù hợp thì ấn tượng sẽ vẫn bị xóa mờ.

Chính cái cảm giác rằng ở nơi nào trong thành phố cũng sạch sẽ và an toàn như nhau, quán cà phê nào cũng có đồ ăn ngon lành, xe cộ sẽ chạy đúng giờ là cái mà du khách Nga cần. Và đối với khách du lịch Nga thì Plyos chính là nơi lý tưởng – không xa, đậm tính chất Nga và cảm giác thoải mái mọi chỗ.

ples2

Thành phố này thường xuyên trở thành sân chơi cho các sự kiện văn hóa khu vực và Liên Bang. Ví dụ như Liên hoan phim Quốc tế “Tấm gương” (Зеркало) mang tên Andrey Tarkovsky, Liên hoan phim Nga “Plyos ở Volga. Bảng màu len” (Плес на Волге. Льняная палитра).

Việc đầu tiên là muốn tìm một câu trả lời đơn giản cho sự hồi sinh bí ẩn của Plyos cho nó yên tâm. Nhưng mà tìm kiếm chẳng được gì – trên vùng đất này không có mỏ dầu hay khí đốt hoặc loại khoáng sản nào cho sự thịnh vượng nhanh. Thành phố nằm trên bờ sông ư, có hàng đống, bảo tàng thì ở đâu chả có. Nhưng điều chủ yếu ở Plyos là con người và quy mô nhỏ, nhờ đó mà thành phố có thể tự lực phát triển. Kinh nghiệm này quả là độc đáo.

ples4

Từ Moskva có thể đến Plyos bằng nhiều cách. Khoảng cách đường ô tô là khoảng 370-380 km tùy vào tuyến đường. Nếu đi xe lửa, chúng ta có thể tới Ivanovo, hoặc Kostroma rồi đi xe buýt. Cũng có chuyến xe vận tải hành khách đi thẳng từ Moskva đến Plyos với tổng cộng 7g trên đường đi. Nếu đi máy bay thì mất khoảng 1g để từ Moskva đến Ivanovo, hoặc Kostroma. Cũng có thể đi tàu thủy trên sông Volga, tàu sẽ cập bến ở trung tâm Plyos.

Ồ, giá mà cuối tuần này mình đi Plyos nhỉ…

Advertisements

Người đàn bà xa lạ – thơ Aleksandr Blok

Có lẽ bài thơ này hơi bí hiểm quá mức cần thiết đối với mình.

Người đàn bà xa lạ. Tranh của Ivan Kramskoi
Неизвестная. Иван Крамской
Холст, масло. 1883

Незнакомка

Александр Блок

По вечерам над ресторанами
Горячий воздух дик и глух,
И правит окриками пьяными
Весенний и тлетворный дух.

Вдали над пылью переулочной,
Над скукой загородных дач,
Чуть золотится крендель булочной,
И раздается детский плач.

И каждый вечер, за шлагбаумами,
Заламывая котелки,
Среди канав гуляют с дамами
Испытанные остряки.

Над озером скрипят уключины
И раздается женский визг,
А в небе, ко всему приученный
Бесмысленно кривится диск.

И каждый вечер друг единственный
В моем стакане отражен
И влагой терпкой и таинственной
Как я, смирен и оглушен.

А рядом у соседних столиков
Лакеи сонные торчат,
И пьяницы с глазами кроликов
«In vino veritas!» кричат.

И каждый вечер, в час назначенный
(Иль это только снится мне?),
Девичий стан, шелками схваченный,
В туманном движется окне.

И медленно, пройдя меж пьяными,
Всегда без спутников, одна
Дыша духами и туманами,
Она садится у окна.

И веют древними поверьями
Ее упругие шелка,
И шляпа с траурными перьями,
И в кольцах узкая рука.

И странной близостью закованный,
Смотрю за темную вуаль,
И вижу берег очарованный
И очарованную даль.

Глухие тайны мне поручены,
Мне чье-то солнце вручено,
И все души моей излучины
Пронзило терпкое вино.

И перья страуса склоненные
В моем качаются мозгу,
И очи синие бездонные
Цветут на дальнем берегу.

В моей душе лежит сокровище,
И ключ поручен только мне!
Ты право, пьяное чудовище!
Я знаю: истина в вине.

Người đàn bà xa lạ

Alexander Blok

Mỗi buổi chiều, trên những tiệm ăn
Không khí hoang dã điếc câm và nóng bỏng
Linh hồn mùa xuân nát mục đang chuyển động
Khiến những kẻ say hò hét điên cuồng

Đằng xa xa, phía trên lớp bụi đường
Trên những ngôi nhà nghỉ đượm chán buồn
Bánh mì vòng lấp lánh trên biển hiệu
Và đâu đây vẳng tiếng khóc trẻ con

Và mỗi chiều, sau những tấm chắn đường
Đội lên đầu mũ phớt cao mới cứng
Đi dạo với các quý bà bên rãnh cống
Những quý ông vốn dẻo miệng dạn dày

Tiếng cọc chèo cót két trên mặt hồ
Rồi vang lên tiếng đàn bà kêu rít
Và mặt trăng, vốn cái gì cũng biết
Đĩa uốn cong vô nghĩa trên trời.

Và mỗi chiều người bạn thân duy nhất
Lại phản chiếu hình trong cốc rượu của tôi
Cũng bị điếc tai và cam chịu, than ôi
Bởi chất lỏng cay nồng và bí ẩn

Còn ở những chiếc bàn bên cạnh
Những người hầu ngái ngủ bước vật vờ
Còn những kẻ say mắt thỏ lờ đờ
Thì hét toáng “Chân lý nằm trong rượu”!

Và cứ mỗi chiều, tới giờ đã hẹn
(Hay đó chỉ là tôi mơ giữa ban ngày?)
Dáng phụ nữ, giữa muôn vàn tơ lụa
Chuyển động trong cửa sổ phủ sương dày.

Và chậm rãi qua những người say rượu
Luôn chỉ một mình, không một ai bên,
Thở bằng nước hoa, và sương khói ảo huyền
Nàng ngồi xuống chiếc bàn bên cửa sổ.

Và trang phục mềm mại bằng nhung lụa
Mũ cắm lông chim đen nhánh màu tang
Cánh tay gầy đeo nhẫn của nàng
Phủ đầy những truyền thuyết ngày xưa cũ

Bị sự gần gũi lạ lùng quyến rũ
Bị chiếc khăn voan sẫm hút cái nhìn
Tôi thấy bờ biển bị ai phù phép
Phương trời xa bị phù phép ở bên

Những bí mật khủng khiếp ai giao phó
Và mặt trời ai đó gửi trao tôi
Tất cả nếp nhăn trong trí óc tôi
Đều thấm đẫm bởi mùi rượu chát

Và lông chim đà điểu đang nghiêng xuống
Bỗng đung đưa trong trí óc tôi
Và đôi mắt xanh thăm thẳm sâu vời
Bỗng nở hoa bên biển kia xa tắp.

Trong tâm hồn tôi một kho báu vật
Mà chìa khóa kia chỉ tôi có mà thôi!
Quái vật say sưa, ngươi đã đúng rồi!
Giờ ta biết: “Chân lý nằm trong rượu”!

Sẽ khánh thành đài tưởng niệm Aivazovsky đầu tiên ở Nga

Thu Phong (NuocNga.net) dịch
Theo
RIA Novosti

Vào ngày hôm nay thứ bảy 14/9 Đài kỷ niệm đầu tiên ở nước Nga cho họa sĩ lừng danh vẽ biển – Ivan Aivazovsky sẽ được khánh thành ở thành phố Kronstadt ngoại ô Peterburg. Đó là thông báo của chính quyền thủ đô phương bắc nước Nga .

Tượng bán thân của họa sĩ sẽ được dựng tại khu vực bờ biển Makarov của pháo đài biển, chặn các đường biển tới thành phố trên sông Neva.

Tác giả của đài kỷ niệm này là Vladimir Gorevoi, Họa sĩ công huân Nga, người đã từng nhận giải thưởng quốc gia Nga. Trong số các công trình của Vladimir Gorevoi có – tượng bán thân của Piotr Đại đế ở Priozersk (vùng Leningrad), đài kỷ niệm Semenov – Chianshansky ở thị trấn Rwbachie tại Kyrgyzstan, đài kỷ niệm Pavel I tại Lâu đài Mikhailov ở Peterburg, đài kỷ niệm Aleksandr Nevsky ở Ust-Yzhor (Peterburg), các hình chạm nổi cao (haut-relief) tại Nhà thờ Chúa Cứu thế ở Matxcơva.

Tại lễ khánh thành sẽ có mặt đại diện chính quyền thành phố Sankt – Peterburg, Hội đồng lập pháp Sankt – Peterburg, chính quyền Kronstadt và doanh trại hải quân Leningrad. Ngoài ra người ta còn chờ đợi sự tham gia của bà Irina Kasatskaya – chít của họa sĩ Aivazovsky.

Họa sĩ Ivan Aivazovsky sinh ngày 17(30)/7/1817 ở Feodosia, mất ngày 19/4 (2/5) năm 1900. Từ năm 1845 là Viện sĩ, từ 1847 là giáo sư, từ 1887 là thành viên danh dự của Viện Hàn lâm Nghệ thuật. Trong số các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông – “Con sóng thứ chín”, “Trận đánh Chesma”, “Trận đánh Navarin”, “Biển Đen” và những tác phẩm khác. Tổng cộng ông đã vẽ trên 6000 bức tranh.