Tiểu sử của nhà sư phạm, nhà văn Anton Makarenko

Tiểu sử của nhà sư phạm, nhà văn Anton Makarenko

Anton Makarenko sinh ngày 13/3/1888 tại thành phố Belopolie huyện Sumsky tỉnh Kharkov trong một gia đình công nhân. Năm 1904 Makarenko tốt nghiệp trường trung học 4 lớp ở Kremenchug, sau đó thì tốt nghiệp các khóa đào tạo giáo viên. Năm 1905-1914 ông giảng dạy trong các trường học ngành đường sắt. Trong những năm 1916-1917 phục vụ trong quân đội, phục viên do cận thị. Năm 1917 tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Polrava với huy chương vàng. Từ năm 1918 làm thanh tra giáo dục tiểu học ở thành phố Kriukov, phụ trách trường tiểu học thành phố ở Poltava.

Từ tháng 9/1920 Makarenko là giám đốc trại cải tạo Poltava (sau này mang tên M.Gorky), nơi ông quyết định thực hiện phương pháp “mối quan hệ Gorky đối với con người”. Năm 1927 ông kết hợp trại Poltava với một trại xải tạo khác ở Kharkov, “nổi tiếng” ở Ukraina như là nơi tập trung những kẻ trộm và trẻ em lang thang hư nhất. Tiếp đó những thành công trước đó chưa có tiền lệ của nhà sư phạm – cải cách được xây dựng trên cơ sở sử dụng khả năng giáo dục khổng lồ của tập thể, sự phối hợp giáo dục ở trường học với lao động sản xuất, sự kết hợp giữa lòng tin tưởng và sự đòi hỏi. Năm 1928 Gorky sau khi làm quen với trại Poltava và Kharkov đã viết trong thư gửi Makarenko: “Cuộc thí nghiệm sư phạm vô cùng ý nghĩa của đồng chí là hết sức thành công và có giá trị thế giới”.

Năm 1927 những chương đầu tiên của cuốn “Trường ca sư phạm” đã được viết. Khi đó Makarenko đã thiết lập xong dự án quản lý các trại cải tạo thiếu nhi của tỉnh Kharkov để triển khai rộng hơn kinh nghiệm của mình. Tuy nhiên do những chỉ trích từ giới sư phạm (cơ sở của những chỉ trích này không chỉ là những khiếm khuyết bị Makarenko bỏ sót, mà còn chủ nghĩa bảo thủ, và đơn giản là sự ghen tỵ của những đồng nghiệp không thành công bằng) mà sau hè năm 1928, sau khi Dân ủy Giáo dục (Наркомпрос) Ukraina tuyên bố rằng hệ thống giáo dục của Makarenko là “không xô viết”, thì ông viết đơn xin thôi việc.

Năm 1932 Makarenko công bố tác phẩm văn học – sư phạm lớn đầu tiên “Tuần hành năm 30” – các bút ký kể về cuộc sống của trại giáo dục kiểu mới.

Từ năm 1928 Makarenko tiến hành các công việc nhằm xây dựng một tập thể mới – công xã mang tên F.E.Dzerzhinsky ở gần Kharkov. Công xã này không chỉ có khả năng giáo dục các thiếu niên “khó khăn” trong quá trình lao động tập thể, mà còn là một cơ sở sản xuất có lãi, đem lại cho đất nước khi đó lợi nhuận khá lớn, thậm chí còn bắt đầu sản xuất các thiết bị phức tạp – máy ảnh FED và mô hình máy khoan điện đầu tiên của Nga, điều này được thể hiện trong tên gọi cuốn sách tiếp theo của Makarenko – “FD-1”.

Nhờ sự giúp đỡ của M.Gorky trong những năm 1933-1935 cuốn “Trường ca sư phạm” đã được xuất bản, đem lại cho tác giả của nó sự nổi tiếng thế giới và mở ra một trang mới trong lịch sử sư phạm. Makarenko cũng viết các kịch bản “Cá tính thực sự”, “Chuyến công tác”, tiểu thuyết “Những con đường của thế hệ.


Bìa cuốn sách “Trường ca sư phạm” của A.Makarenko

Năm 1935 Anton Makarenko chuyển về Kiev làm Phó giám đốc phụ trách các trại lao động của NKVD Ukraina, sau đó thì chuyển tới Matxcơva, nơi ông viết xong “Cuốn sách dành cho các phụ huynh” (1937). Truyện vừa “Ngọn cờ trên đỉnh tháp” (1938) tiếp tục chủ đề các tác phẩm văn học – sư phạm của ông. Hoạt động văn học và xã hội của Anton Makarenko ở Matxcơva bị chấm dứt bởi cái chết đột ngột của ông trong toa tàu ngày 1/4/1939.