Một bài thơ về Gorbachev

Tự dưng hôm nay thấy lại một bản dịch cũ về Gorbachev. Thú thật là mình chưa bao giờ cảm tình với bác này, nên mới đi dịch mấy câu gọi là trào phúng  quái đản thế này:

* * *

Так и сошел со сцены Горби,
Так и покинул пьедестал.
Предметом всенародной скорби
Его уход отнюдь не стал.

И все ж сказать ему спасибо,
Хотя б подать ему пальто
Вполне мы, думаю, могли бы.
Да воспитание не то.

Игорь Иртеньев, 1998 г.

* * *

Thế là Gorby đã rời sân khấu
Thế là Gorby rời bục vinh quang.
Cuộc giã biệt đã không thành thứ
Khiến toàn dân đau đớn bàng hoàng.

Dù sao thì nói với ông “Cám ơn”
Hay đưa giúp cho ông chiếc áo khoác
Thì chắc chúng ta cũng làm được.
Nhưng giáo dục của chúng ta hơi khác.

Igor Irteniev, 1998

Thú thật là mấy câu thơ ấy mình đọc được ở đây: http://www.levada.ru/press/2010031101.html

Đại tá – Alpha

Ngày 26/3/2001 Vladimir Putin được bầu làm tổng thống nước Nga. Ngày hôm nay là kỷ niệm 10 năm, số đẹp ra trò. Chị USY giới thiệu cho mình một bài thơ vui phết, nên mình nhắm mắt dịch bừa 🙂

Tác giả bài thơ này là bình luận thi ca của Gazeta.ru. Bài thơ này được đăng ở http://www.gazeta.ru/column/irtenyev/3565753.shtml


Continue reading

Quốc ca, thơ thiếu nhi và hậu duệ tài năng. Những gì Sergei Mikhalkov để lại.

Lưu Hải Hà (NuocNga.net) dịch
Theo RIA Novosti


Ngày 27/8 nhà thơ, nhà văn Nga Sergei Mikhalkov đã qua đời, thọ 97 tuổi. Ông là tác giả của hai bản Quốc ca Liên Xô, một bản Quốc ca Nga, là người sinh ra ở Đế quốc Nga, sống ở Liên Xô và qua đời ở Nga.

Theo lời của Egor Kolchalovsky, cháu nội nhà văn, Sergei Vladimirovich đã “qua đời vì tuổi già, ông đơn giản ngủ thiếp đi”.

Bí mật của Sergei Mikhalkov


Mấy thế hệ trẻ em Liên Xô và Nga đã lớn lên với những bài thơ của Sergei Mikhalkov. “Thế các cậu có gì”, “Chú Stepa”, “Ba mươi sáu và năm”, “Một ngày quan trọng”, “Chúng tôi và người bạn” (“А что у вас”, “Дядя Степа”, “Тридцать шесть и пять”, “Важный день”, “Мы с приятелем”) và nhiều bài thơ khác. Và hôm nay, khi những độc giả đầu tiên của Mikhalkov đã lên chức ông bà, thì thơ và ngụ ngôn của ông vẫn được xuất bản với tia-ra lớn. Chính vì thế mà nhà thơ tự gọi mình là triệu phú, vì sự giàu có của ông được thể hiện không phải bằng tiền, mà ở số lượng sách của ông đã được in – hơn 200 triệu bản.

Sergei Mikhalkov năm 1915

Sergei Mikhalkov năm 1915

Sergei Mikhalkov bắt đầu sáng tác từ thời thơ ấu. “Cùng với dao gọt bút chì và súng cao su, trong tủ của tôi còn có một quyển vở với những bài thơ đầu tiên của tôi được chép sạch sẽ. Trong số đó có cả ngụ ngôn với tên là «Văn hóa”, và nói về việc “nên giúp đỡ người khác không chỉ bằng lời nói, mà cả việc làm”. Khi đó tôi mới tròn mười tuổi” – nhà văn viết trong tiểu sử tự thuật của mình.

Một hôm, sau khi sáng tác một truyện cổ tích bằng thơ và chép lại bằng kiểu chữ in, Mikhalkov đem truyện đến một trong những nhà xuất bản Moskva đến tận tay “tổng biên tập”. Một tuần sau, Mikhalkov nhận được lời từ chối của nhà xuất bản, nhưng vẫn kiên trì tiếp tục sáng tác.

Khi Mikhalkov 15 tuổi, bài thơ “Con đường” của ông được công bố trong tạp chí “Vươn lên” (Rostov-na-Donu). “Đừng nên say mê quá, hãy học làm việc và gửi cho chúng tôi những bài thơ của mình” – đó là những gì thư ký tòa soạn viết cho Mikhalkov lúc đó.

Sau đó, khi gia đình nhà thơ trẻ chuyển đến Piatigorsk, Mikhalkov gia nhập tập thể các nhà văn vô sản vùng Tersk, và thơ của Mikhalkov bắt đầu xuất hiện trên các trang của tờ báo “Terek” vùng Piatigorsk. Sau khi tốt nghiệp phổ thông Mikhalkov đến Moskva, nhưng nhuận bút từ nghề viết ít ỏi khiến Mikhalkov phải kiếm sống thêm bằng cách làm công nhân tại nhà máy dệt Moskvoretskaya.

Bù lại, Mikhalkov trở nên nổi tiếng. Những bài thơ và bài hát của nhà thơ 20 tuổi không chỉ được đăng trên báo chí, mà còn vang lên từ sân khấu tạp kỹ. Và trong bộ sưu tập của Mikhalkov cũng xuất hiện những giải thưởng đầu tiên tại các cuộc thi văn chương khác nhau.

Mặc dù vậy, Mikhalkov tự thừa nhận rằng trong những năm tháng ấy thơ của ông cũng giống giống thơ của nhiều nhà thơ trẻ. Cần phải có thời gian, để tìm ra phong cách của mình, giọng thơ của mình. Các nhà văn như  Samuil Marshak, Agnia Barto và Kornei Chukovsky đã có ảnh hưởng tới sáng tác của nhà thơ, và Mikhalkov cũng đánh giá cao sáng tác của nhà văn Thụy Điển Astrid Lindgren.

Trong 96 năm cuộc đời mình, Mikhalkov đã trải qua sự sụp đổ của nước Nga Sa hoàng, Cách mạng Tháng Mười, và cả Chiến tranh Giữ nước Vĩ đại. Từ những ngày đầu chiến tranh, Mikhalkov làm phóng viên quân sự ban đầu tại Mặt trận phía Nam tại tờ báo Hồng quân “Vì vinh quang Tổ quốc”, rồi sau đó làm việc ở tờ báo “Chim ưng Stalin”. Thời kỳ này Mikhalkov viết bút ký, thơ chính trị, các truyện ngắn hài hước, và viết truyền đơn dành cho du kích.

“Tôi không bao giờ quên được cái đêm lạnh giá ấy ở sân bay dã chiến, khi tôi tiễn các phi công mặt trận Tây bắc đi làm nhiệm vụ – tôi cảm thấy hồi hộp không thể diễn tả nổi. Người ta đem những bó truyền đơn lên máy bay… Đó là những thông điệp thơ của tôi gửi đến các chiến sĩ du kích của chúng ta”, – Mikhalkov hồi tưởng. Vào năm 1944, từ những bài thơ chính luận ấy mà tác phẩm “Truyện dành cho trẻ em” đã ra đời.

Và chính thơ thiếu nhi là công việc chủ yếu của cuộc đời Mikhalkov, còn thiếu nhi đã và đang tiếp tục tặng lại ông tình yêu trẻ thơ cho đến tận bây giờ. Chính nhà văn cũng không hiểu được nguyên nhân sự nổi tiếng của mình giữa thiếu nhi. “Không phải tôi chọn trẻ em, mà chính trẻ em đã chọn tôi. Tại sao ư? Đối với tôi đó là một điều bí ẩn”, – ông nói.

Bìa cuốn sách

Bìa cuốn sách “Chú Stepa” của Sergei Mikhalkov

Mà cũng có thể, vấn đề là ở chỗ, như Egor Kolchalovsky, cháu nội của ông nói, người ông vĩ đại trong tâm hồn vẫn là một cậu học sinh.

Và dù rất đáng ngạc nhiên, nhưng chính nhà thơ thiếu nhi danh tiếng ấy đã trở thành tác giả ba bản quốc ca. Bài thứ nhất – Quốc ca Liên Xô “của Stalin” – ông sáng tác từ năm 1944 cùng với đồng nghiệp ở tờ báo “Chim ưng Stalin” – Gabriel Arkadievich Ureklian, người viết với bút danh G. El-Registan.

Nhưng phiên bản quốc ca đầu tiên không làm cho Stalin hài lòng, và ban đêm, các nhà thơ nhận được cuộc điện thoại.

“Hy vọng là tôi không đánh thức các anh chứ? – Stalin hỏi. – Hôm nay chúng tôi nghe quốc ca. Nhưng nó cụt lủn quá”. “Đồng chí Stalin, điều đó phải hiểu như thế nào?”, – các nhà thơ hỏi. “Quá ít lời. Chẳng nói gì về Hồng quân cả. Cần phải bổ sung thêm một đoạn nữa. Phản ánh vai trò của quân đội chúng ta trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm. Cho thấy sức mạnh của chúng ta và niềm tin vào chiến thắng”. “Đồng chí Stalin, khi nào thì chúng tôi phải làm xong việc này?” – Mikhalkov hỏi. “Khi nào các đồng chí viết xong thì gửi cho chúng tôi. Còn chúng tôi sẽ xem xét”, – Stalin trả lời khô khốc và đặt ống nghe xuống.

Suốt phần đêm còn lại hai nhà thơ sáng tác quốc ca mới, và đến cuối ngày hôm sau thì phần lời đã sẵn sàng. Ở Điện Kremlin họ tiếp tục chỉnh sửa lời thơ với những góp ý mới của Stalin. Sau này khi trả lời phỏng vấn báo “Argumenty i fakty” (Аргументы и факты), Sergei Mikhalkov sẽ nói: “Biên tập viên của tôi là Stalin”.

Và các tác giả được mời ra phòng khách để ăn mừng việc hoàn tất quốc ca, nơi một bàn tiệc đã bày sẵn. Sau những lời chúc mừng, Stalin quay sang Mikhalkov và nói: “Không cần phải cạn cốc sau mỗi lời chúc rượu đâu. Khi đó nói chuyện với các anh sẽ chẳng có gì thú vị. Và đừng có nhút nhát nhé!”

“Đồng chí Stalin, nhưng tôi không nhút nhát!” – Mikhalkov trả lời. “Chúng tôi không thích những kẻ thô thiển, – Stalin tiếp tục, – nhưng cũng không thích những người nhút nhát. Anh là đảng viên chứ?” Nhà thơ trả lời: “Tôi không theo đảng phái”. Khi đó Stalin im lặng và nhận xét: “Chẳng sao cả. Tôi cũng không theo đảng phái”.

Bây giờ phần lời của bản quốc ca “nguyên gốc”, quốc ca Stalin vẫn có thể đọc được tại nhà ga tàu điện ngầm Kursk vừa phục chế cách đây không lâu.

Dòng thơ của Mikhalkov tại ga tàu điện ngầm Kursk ở Moscow

Năm 1977, sau khi thông qua Hiến pháp Liên Xô mới, Sergei Mikhalkov biên tập lại phần lời cho Quốc ca Liên Xô: từ lời cũ cần phải bỏ ra tên của Stalin, cũng như phải lưu ý đến một số điểm cho phù hợp với tình hình hiện tại. Từ Đại hội XX của Đảng Cộng sản Liên Xô khi nạn sùng bái cá nhân bị vạch trần cho đến khi xuất hiện phiên bản lời mới, Quốc ca Liên Xô là “bài hát không lời”.

Hai mươi năm sau Mikhalkov lại phải viết phần lời mới của quốc ca, nhưng đã ở một quốc gia khác với tên gọi khác. Năm 2001 quốc ca mới vang lên ở khắp nước Nga. Khi đó nhà văn nói trong một bài phỏng vấn, rằng ông chân thành muốn được sáng tác “quốc ca cho quốc gia chính thống giáo”.

Tài sản gia đình

Không chỉ một thế hệ trẻ em đã lớn lên với những tác phẩm của Sergei Mikhalkov, và trong số trẻ em đó có cả con, cháu và chắt của nhà thơ. Trong dòng họ Mikhalkov-Konchalovsky nhiều tài năng, ngoài hai cậu con trai – hai đạo diễn nổi danh, còn có 11 người cháu và cũng gần bằng chừng đó chắt của Sergei Mikhalkov.


Nhà thơ Sergei Mikhalkov và con trai Nikita năm 1952. Ảnh: Dmitri Baltermants (Дмитрий Бальтерманц)

Sergei Mikhalkov làm quen với Natalia Konchalovskaya – nữ nhà văn, cháu gái của họa sĩ Surikov tại Moskva năm 1936, khi Mikhalkov 23 tuổi, còn Konchalovskaya thì 33 tuổi. Họ chung sống với nhau 53 năm, cho đến khi Konchalovskaya qua đời năm 1988.

Nhà thơ Mikhalkov tái giá 13 năm trước, ông lấy Julia Subbotina – một nhà vật lý lý thuyết.

“Lần lập gia đình đầu tiên tôi trẻ hơn vợ mình mười tuổi. Còn lần thứ hai – tôi hơn vợ bốn mươi bảy tuổi. Và cả hai lần bạn bè và người quen đều nghi ngờ rằng chúng tôi sẽ chẳng có một gia đình hạnh phúc khi tuổi tác chênh lệch đến thế” – Sergei Mikhalkov nói.

Hai con trai của Sergei Mikhalkov là hai đạo diễn điện ảnh nổi tiếng thế giới, nghệ sĩ nhân dân Nga – Andrei Mikhalkov-Konchalovsky và Nikita Mikhalkov. Ngoài họ ra, các thành viên khác trong gia đình Mikhalkov cũng có sự nghiệp điện ảnh của mình.

Các cháu nội của Sergei – Egor Konchalovsky là đạo diễn; Artiom Mikhalkov – diễn viên, biên kịch và đạo diễn; Stepan Mikhalkov – diễn viên và nhà sản xuất; Anna và Nadezhda Mikhalkova – diễn viên

Mặc dù vậy, Sergei Mikhalkov không hề có chế độ giáo dục đặc biệt nào để nuôi dạy con cháu thành những cá nhân nổi bật như vậy.

Gia đình Mikhalkov kỷ niệm 90 năm ngày sinh của Sergei Mikhalkov

“Giáo dục gì… – ông nói. – Tôi chẳng bao giờ quan tâm đặc biệt tới việc học hành, sự nghiệp, sự nổi tiếng của chúng. Tôi không bao giờ tác động tới sự lựa chọn của con cháu. Chúng tự chọn đường, và tự tìm đường đi cho mình; và đạt được thành công nhờ tài năng của mình. Tôi hài lòng với đám con nít của mình. Mặc dù chúng chẳng còn con nít gì nữa … một đứa đã ngoài 60, đứa kia thì ngoài 70 rồi”.

Thợ làm bánh mì ở Moscow xưa – Vladimir Gilyarovsky

Nhân các bạn nói đến bánh mì đen, Nina xin dẫn ra một phần trong cuốn sách “Moscow và người dân Moscow” của Vladimir Gilyarovsky, nhà báo nổi tiếng thời kỳ cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20, viết về một bác thợ làm bánh mì danh tiếng ở Moscow.

Nguồn: http://www.lib.ru/RUSSLIT/GILQROWSKIJ/gilqrowskij.txt

Владимир Гиляровский. Москва и москвичи

БУЛОЧНИКИ И ПАРИКМАХЕРЫ

Thợ làm bánh mì ở Moscow xưa – Vladimir Gilyarovsky

Фото и выпечка Максима Сырникова

..Trên phố Tverskaya, đối diện với ngõ Leontievsky là ngôi nhà cao cao của người thợ làm bánh mì trước đây Philippov. Cuối thế kỷ 19, ông đã xây lại từ ngôi nhà hai tầng dài, vốn thuộc cha ông, người thợ nổi tiếng khắp Moscow với những chiếc bánh mì của mình

Philippov nổi tiếng đến nỗi Shumakher, nhà thơ có tiếng của Moscow đã nhắc đến cái chết của ông bằng bốn câu thơ mà cả Moscow đều biết đến

Hôm qua lại qua đời thêm người nữa
Vốn Moscow biết mặt, biết tên
Công tước Đại Gián Ivan Philippov
Đoàn gián chịu tang đầy tiếng khóc rên

Cửa hàng bánh mì của Philippov luôn luôn đầy người mua. Ở góc xa, quanh những chiếc hòm sắt nóng luôn luôn là cả một đám đông ăn những chiếc bánh rán nổi tiếng của Philippov nhân thịt, trứng, gạo, nấm, phó mát tươi, nho khô và mứt. Công chúng — từ những thanh niên đang đi học đến những công chức già, từ các mệnh phụ sang trọng đến các nữ công nhân ăn mặc nghèo nàn. Rán bằng dầu tốt, với nhân thịt mới, chiếc bánh rán giá 5 cô pếch to đến nỗi đôi khi có thể cho người ta ăn sáng no nê. Chiếc bánh này được bán từ thời Ivan Philippov, người sáng lập hiệu bánh mì. Ông Ivan Philippov nổi tiếng ra cả ngoài ranh giới Moscow bằng những chiếc bánh mì đủ loại của mình, mà cái chính là nhờ bánh mì đen chất lượng tuyệt hảo.

Các giá để hàng phía bên trái hiệu bánh vốn có lối đi riêng, thì luôn luôn được một đám đông bao quanh, họ mua bánh mì đen và trắng.

— Bánh mì đen là thực phẩm quan trọng nhất cho người lao động – Ivan Philippov nói

— Tại sao chỉ có ở chỗ ông thì bánh mì đen mới ngon? – người ta hỏi ông.

— Vì bánh mì thích được quan tâm. Tất nhiên là việc nướng thì quan trọng rồi, nhưng bí quyết nằm ở bột. Nhà tôi là không có bột mua, tất cả là của nhà, hắc mạch tuyển tôi mua tại chỗ, tại các cối xay cũng có người của tôi, để đảm bảo không có cọng cỏ, hạt bụi nào lẫn vào … Nhưng dù sao thì hắc mạch cũng khác nhau, cần phải chọn. Nhà tôi mua hắc mạch chủ yếu là ở Tambov, gần Kozlov, từ cối xay Rominskaya là có bột tốt nhất. Và rất đơn giản! – ông luôn luôn kết thúc lời mình bằng câu nói mình yêu thích.

Mỗi ngày người ta chở bánh mì đen, bánh mì trắng tới Peterburg tới cung điện Sa hoàng. Người ta đã thử nướng bánh tại chỗ, nhưng không thành công, và ông già Philippov chứng minh rằng ở Peterburg không thể nướng được những chiếc bánh mì như thế.

— Tại sao vậy?

— Và rất đơn giản! Nước sông Neva không thích hợp!

Ngoài ra, — thời đó còn chưa có đường sắt, — mùa đông những đoàn xe thồ với bánh mì các loại, bánh mì khô của ông, nướng trên rơm đi khắp các nẻo đường, thậm chí cả Sibir. Người ta lấy chúng ra thẳng từ lò còn nóng bỏng, làm đông lạnh chúng bằng một cách nào đó đặc biệt, và chở đi xa hàng ngàn dặm, ngay trước bữa ăn thì hâm nóng – cũng bằng một cách đặc biệt, trong khăn ẩm,– và những chiếc bánh mì nóng hổi, thơm phức được đưa tới bàn ăn dù ở Barnaul hay Irkutsk.

Và bỗng một hôm xuất hiện sản phẩm mới mà khách hàng tranh nhau mua – đó là bánh mì saika (сайка) với nho khô…

— Ông làm cách nào mà nghĩ ra được nó thế?

— Và rất đơn giản! – ông già trả lời.

Quả thật là cũng rất đơn giản. Thời đó vị “độc tài” điều hành Moscow là viên tướng – thống đốc Zakrevsky, trước mặt ông hết thảy đều run sợ. Mỗi sáng những chiếc bánh mì saika nóng của Philippov được dọn lên bàn uống trà của Zakrevsky.

— Cái quái quỷ gì đây! Gọi ngay gã làm bánh mì Philippov lại đây! – một lần ngài thống đốc quát lên ở bàn trà sáng.

Người hầu không hiểu chuyện gì xảy ra, và lôi Philippov đang hoảng sợ tới gặp thống đốc.

— Cái gì đây? Gián?! – và chìa ra cái bánh mì saika với con gián đã bị nướng chín. – Cái gì đây?! Hả?

— Và thậm chí còn rất đơn giản, thưa ngài! – ông già Philippov xoay xoay chiếc bánh saika trước mặt mình.

— Cái gì? Cái gì? Đơn giản á?!

— Đó là nho khô, thưa ngài!

Và Philippov ăn ngay miếng bánh có con gián.

— Nói dối, đồ đểu! Làm gì có bánh mì saika với nho khô? Cút!

Philippov chạy vào xưởng làm bánh, vớ lấy sàng nho khô và đổ vào chỗ bột để làm bánh saika trong sự hoảng sợ của những người thợ nướng bánh

Một giờ sau Philippov đã mời Zakrevsky ăn bánh saika với nho khô, còn ngày hôm sau thì mặt hàng mới này cứ gọi là đắt như tôm tươi.

— Và rất đơn giản! Mọi sự đều tự đến, chỉ cần biết nắm lấy thôi, — Philippov nói mỗi khi nhắc tới câu chuyện về bánh saika với nho khô.

——————————-
Phần sau của chương sách cũng rất hấp dẫn này là về kẹo, về thợ cắt tóc, nhưng nó dài quá nên Nina xin phép dừng ở đây.
Và để dễ hiểu thì Nina xin phép giới thiệu loại bánh mì saika
Từ điển Dal viết rằng

САЙКА, саечка ж. булка, пшеничный хлебец самого крутого замесу; саечное тесто, крутое, сильно битое, а калачное жидкое, посему хороших саек теперь почти нет, их печь невыгодно

Saika là bánh mì làm từ bột lúa mạch, nhồi bột rất nặng (có lẽ là thế); bột nhồi để nướng saika thì nặng, phải đập mạnh tay, còn bột nhồi để nướng bánh mì thì … lỏng hơn…
Mượn tạm ảnh của một bạn thích nướng bánh để minh họa – Максим Сырников

Gagarin – anh ấy là người số một…

Kỷ niệm 75 năm ngày sinh Yuri Gagarin

Aleksandr Pesliak (RIA Novosti)

Anh ra sân bay vũ trụ, để lại người vợ với hai cô con gái, khi mà cô con gái thứ hai mới tròn một tháng. Và tấm ảnh mà Vasily Peskov, nhà văn và phóng viên báo “Komsomolskaya Pravda” chụp tại nhà của Nhà du hành vũ trụ số 1: Valentina Gagarina kinh ngạc lau nước mắt và mỉm cười một chút chút. Chị vừa mới biết, chồng chị đang Ở ĐÂU.

Cả hành tinh đều kinh ngạc, các tổng thống kinh ngạc, các dân tộc vui mừng, và người ta đều thốt lên mật khẩu mới của kỷ nguyên chinh phục vũ trụ – Gagarin. Mặc dù đến khi đó, đã có Liên hoan thanh niên Moskva, và vệ tinh đầu tiên, nhưng chính từ “Gagarin” và từ buổi sáng tháng tư năm 1961 ấy sự nhận thức vũ trụ của đông đảo nhân loại mới bắt đầu. Anh giới thiệu cho thế giới một đất nước mới, một thế hệ không biết sợ hãi và không khoa trương, một cường quốc với những công nghệ thực tế và mục tiêu cao đẹp, một nhân cách với tính cách thu hút và nụ cười không thể quên.

Ngày hôm nay nếu còn sống thì anh đã tròn 75 tuổi. Một ngày kỷ niệm, như một nguyên cớ để hồi tưởng và suy nghĩ. Trước hết – không phải là về những thành tựu khoa học kỹ thuật, mà về sự kỳ diệu của đường đời, tính cách, ảnh hưởng của gia đình, thầy giáo. Sự tò mò ham hiểu biết từ tuổi thơ, mà không chuyển thành sự “ăn tạp”, ước muốn phát triển, thử thách mình trong nhiều lĩnh vực – trong thể thao, khiêu vũ, học tập cả trong nhóm vật lý lẫn dàn nhạc kèn…

Một cậu bé nông thôn, trải qua những nhọc nhằn của chiến tranh và bị chiếm đóng, tự mình chọn con đường lao động (công nhân đúc, tốt nghiệp trường trung cấp dạy nghề) và quân đội (Trường trung cấp phi công quân sự Chkalov, trung đoàn tiêm kích ở vùng Zapoliarie, gần 600 chuyến bay)

Tướng Nikolai Kamanin, người lãnh đạo và phụ trách đội các nhà du hành vũ trụ ngay lập tức nhận ra tính cách của từng người: “Titov xin phép không đi cùng chúng tôi (đi xem phim – N.D.), mà đọc Pushkin: hóa ra anh ấy thích thi ca và đọc nhiều. Popovich, Nikolaev, Bykovsky và Neliubov thì chơi cờ vua rất khá, đôi khi thì chơi bài nữa. Yura Gagarin thì không quan tâm lắm đến bài và cờ, nhưng thích thể thao, thích cả những truyện vui, những chuyện đùa vui vẻ”.

Số thứ tự của anh trong danh sách các nàh du hành là số 1, 1 chuyến bay, 1 vòng quay quanh Trái đất. Từ Số Một bắt đầu kỷ nguyên mới, và các kỷ lục (chiều cao quỹ đạo, thời gian diễn ra chuyến bay) trở thành những kỷ lục vũ trụ đầu tiên, mặc dù chúng được ghi nhận bởi các thanh tra thể thao hàng không.

Những sự đan xen và trùng hợp trong số phận của anh trung úy trẻ: trước ngày anh tròn 26 tuổi, ngày 07/3/1960, Gagarin được nhận vào đội các nhà du hành vũ trụ. Đúng một năm sau đó, cô con gái thứ hai của anh, Galina ra đời. Đó cũng là ngày phóng tàu vũ trụ – vệ tinh nhân tạo thứ tư với chú chó Chernushka và “Ivan Ivanych” – maket nhà du hành vũ trụ. Tàu đã hạ cánh an toàn…

Tuy vậy chính bản thân Yuri Gagarin một tháng sau đó hạ cánh ở ngoài khoang tàu, vì thiết bị hạ cánh khi đó chưa được trang bị hệ thống tiếp đất nhẹ nhàng. Chưa kể, nơi hạ cánh lại là nơi không nằm trong tính toán (các động cơ hãm đã khởi động chậm hơn dự kiến), và cơn gió mạnh đã cuốn dù về bờ sông. “Kedr” (mật danh của Gagarin) đã không bối rối và hoàn thành nhiệm vụ. Nhiều năm sau, viện sĩ Chertok thừa nhận rằng khi đó chỉ có 50% xác suất thành công. Các nhà du hành vũ trụ có mặt khi đón anh chỉ kinh ngạc lắc đầu…

Cả nước đưa anh lên quỹ đạo, nhưng đón anh đã là cả Trái đất. Người phi công Xô viết đã trở thành tấm cạc – vidit của nền văn minh, đại sứ của hòa bình, thần tượng của các nữ diễn viên điện ảnh, các nguyên soái và tổng thống. Nhờ chàng trai Smolensk này mà ngay lập tức có hàng triệu người cảm tình với Liên Xô. Gagarin đến thăm nước Liberia ở châu Phi, nơi mà cả trước lẫn sau anh chưa có một nhà hoạt động chính phủ Liên Xô nào tới. Và trong bầu không khí vui mừng và hâm mộ khắp cả mọi nơi, thiếu tá Gagarin được bầu làm …tù trưởng danh dự của bộ tộc. Và cũng ở đó anh nhận huy chương, dấu hiệu và dải băng lớn Ngôi sao Châu Phi đi kèm huy chương “Ánh sáng trong màn đêm” – tên gọi quả là phù hợp!

Một đặc điểm nổi bật của Gagarin là sự yêu đời. John Gridunov, người thử nghiệm kỹ thuật vũ trụ nhận xét: “Nụ cười của anh ấy không phải nụ cười phô trương bề ngoài, như của các ngôi sao điện ảnh hay của các nhà ngoại giao. Không có một chút giả tạo, càng không có sự kiêu căng trong khi anh giao tiếp với những người hoàn toàn khác nhau. Bù lại, ở Trung tâm đào tạo các nhà du hành vũ trụ anh rất chăm chú, quan tâm và nghiêm túc, thậm chí là nghiêm khắc, khi cần phải thể hiện những phẩm chất của người chỉ huy”. Đó là ý kiến của một cựu chiến binh, một trong những người đã góp phần nghiên cứu các dự trữ của cơ thể trong những điều kiện vô cùng khắc nghiệt – trong cái lạnh giá, khi thiếu thiết bị lọc không khí, khi chịu tác động của sóng do vụ nổ hạt nhân gây ra. “Nhưng trong sự quan tâm cao độ không tránh khỏi của mọi người đối với anh, thì Yura vẫn là một con người bình thường, với những tất cả những yêu ghét, thậm chí điểm yếu”.

Gánh nặng của vinh quang và hoàn cảnh, của trách nhiệm mức độ quốc gia và thế giới. Là đại biểu Xô viết tối cao – hai lần đại biểu Ban chấp hành Trung ương Đoàn thanh niên, người nhận được hàng loạt phần thưởng của các quốc gia, các tổ chức xã hội, các hiệp hội khoa học. Và trong khi đó – kiện tướng thể thao ưu tú (trong môn chạy), một vận động viên hockey và bóng chuyền điêu luyện.

Nikolai Mesiatsev, người đứng đầu Đài phát thanh truyền hình Liên Xô (Gosteleradio) có quan hệ rất thân thiết với Nhà du hành vũ trụ số 1: “Chúng tôi đã từng cùng đi nghỉ, ở Crimea chúng tôi luôn luôn hưởng ứng lời kêu gọi của các thiếu nhi trại hè Artek, cùng đốt lửa trại với họ, hát, trao phần thưởng. Tôi thường hay mời Gagarin đến những buổi quay chương trình “Ngọn lửa xanh” nổi tiếng của truyền hình Liên Xô. Ngoài ra, tôi còn là phó thứ nhất của anh ấy”. Bởi vì sau chuyến bay và sau khi thăm Cuba, Gagarin được bầu làm chủ tịch Hội hữu nghị Liên Xô – Cuba, mà khi đó thì toàn thể Liên Xô, không nói ngoa, đều ủng hộ nước cộng hòa non trẻ này.

Còn người chỉ huy cũ đội máy bay ở Chkalov, Aleksandr Ustenko đã nhận xét như sau về người học trò của mình, ngườ mà ông sẵn sàng một lần nữa đồng ý cho bay độc lập: “Khi tiến hành kiểm tra sự sẵn sàng của phi công trẻ với các chuyến bay, tôi chưa bao giờ phải sửa anh ấy trong các hành động, hoặc phải bổ sung thêm gì… Trong cabin máy bay anh ấy cảm thấy rất tự tin. Không hề nhắng nhít. Biết rõ vị trí của các nút bấm, công tắc mà không phải nhìn. Trong kỹ thuật lái máy bay không có những động tác đột ngột. Đối với những nhận xét nhắc nhở trong chuyến bay có phản ứng đúng lúc, và không phải nhắc lại điều gì hai lần với anh ấy. Khi có những khoảng dừng trong chuyến bay thì phục hồi kỹ thuật bay nhanh… kỹ thuật bay của anh nổi bật bởi sự thực hiện các yếu tố bay rất “sạch sẽ”.

 

Yu.A.Gagarin và S.P. Korolev

Và Mesiatsev thì bổ sung một điều quan trọng: “Quan hệ giữa Korolev, người mà hầu như không ai biết đến, và Gagarin, người được cả hành tinh biết đến, thực sự cả về nội dung lẫn hình thức là quan hệ giữa cha và con. Tôi đã nhiều lần thấy điều này: Yuri Gagarin kính trọng Tổng công trình sư, như cha mình vậy. Còn Tổng công trình sư thì thực sự là “cha đỡ đầu” của anh, người đã giao phó cho anh một số phận cao cả. Và ông không hề ghen tỵ, chỉ mừng cho anh”.

Được phong quân hàm trước thời hạn, nhận những phần thưởng, Gagarin hiểu rằng: đó là ứng trước. Không phải cho riêng anh, mà cho tất cả những ai đã đưa anh tới quỹ đạo. Và trong quân hàm đại tá anh luôn tiến tới những tầm cao mới: mặc dù nhiều gánh nặng, trọng trách, anh đã bỏ nhiều công sức để được tham gia chuẩn bị cho chuyến bay lên mặt trăng. Tuy nhiên sau cái chết của Vladimir Komarov (mà Gagarin chính là người dự bị cho Komarov), thì Gagarin không được tham gia tập luyện nữa. Anh vươn lên cả trong lý thuyết, trong nhận thức khoa học các vấn đề của du hành vũ trụ: một tháng trước khi qua đời, anh đã tốt nghiệp học viện kỹ thuật quân sự hàng không. Anh đã chuẩn bị cho bài phát biểu của mình ở Liên Hợp Quốc – về hòa bình và vũ trụ.

Trong nhiều thước đo, nhiều khía cạnh, Gagarin là một người quen thuộc, cởi mở, giản dị. Tuy nhiên, như phóng viên Andrei Arkhalgelsky nhận xét, ở nước Nga hậu xô-viết, “người ta không đủ khả năng chuyển chiến thắng của Gagarin thành diện mạo mới của nước Nga”. Yuri Gagarin – đó là biểu tượng của sự chuyên nghiệp, nhưng đó không phải sự chuyên nghiệp đang chiến thắng một cách ngớ ngẩn trong các văn phòng, không phải sự khéo léo của những hành động đã học thuộc, mà là sự chuyên nghiệp sáng tạo, sự chuyên nghiệp trí tuệ, với một phần mạo hiểm và lãng mạn. Vì lợi ích chung. Và khi đó sẽ trở nên dễ hiểu, tại sao chính người Nga lại là những người đầu tiên có mặt trong vũ trụ…

Và ký ức, những bài học…. Thành phố Gagarin (Gzhatsk trước đây) thực sự trở thành thành phố – bảo tàng của anh. Tuy nhiên điều này cũng không gây trở ngại gì cho việc chính quyền địa phương chỉ sửa chữa đường phố ngay sát chuyến thăm của vị khách cấp bậc cao nhất. Và cả bảo tàng tưởng nhớ cũng có bản chất hai mặt, bởi vì lịch sử của nó vốn là bảo tàng dân tộc học mang tên Stalin được khánh thành sau chiến tranh. Thành ra những hiện vật được tập hợp lại một cách cẩn thận, quà tặng nhà du hành vũ trụ trong bốn ngôi nhà – nhà cha mẹ và nhà bảo tàng những năm tháng tuổi thơ của Yuri, còn bên cạnh – sản phẩm làng nghề dân gian, những ngày lễ folklore, những hiện vật dân tộc học trong tòa nhà của nhà thờ – sự hai mặt bướng bỉnh đó cũng là bức tranh của cuộc sống Nga.

Và còn nữa: từ thời điểm hy sinh của Gagarin và người thầy mình – Vladimir Seregin – đã hơn 40 năm trôi qua. Đến tận bây giờ vẫn chưa có câu trả lời cụ thể: đâu là nguyên nhân tai nạn chiếc máy bay tập MIG-15? Có lẽ không nên đổ hết cho sự tối mật, hay mong muốn làm ai đó thành người có lỗi. Bởi vì “không gì bị lãng quên”.

Hai năm nữa nước Nga sẽ bước vào Năm Vũ trụ. Tổng thống Nga đã tuyên bố rằng các sự kiện năm 2011 sẽ diễn ra kỷ niệm 50 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ. Có lẽ, một nghiên cứu mới về Chuyến bay cuối cùng của Nhà du hành vũ trụ đầu tiên sẽ là một đóng góp quan trọng vào lịch sử.

Putin trả lời Dell ở Diễn đàn kinh tế Davos

Đọc bài nàybản dịch ra tiếng Việt này của ICTNews thì cứ tưởng anh Putin thô lỗ lắm. Tất nhiên là anh này đôi khi cũng … lưỡi nhọn khiếp, nhưng mình hơi ngạc nhiên, làm gì mà anh ấy lại tỏ ra thô lỗ thế

Sau khi tìm kiếm và được giúp đỡ tìm kiếm thì mình thấy “bản gốc” câu trả lời của anh Putin trên website của Chính phủ Nga

http://www.government.ru/content/governmentactivity/mainnews/archive/2009/01/28/4663050.htm – ngay câu hỏi và câu trả lời đầu tiên.

Nhân lúc cao hứng, dịch ra tiếng Việt cái 🙂

Photo-illustration; Painting of Peter the Great: Getty; Putin: Sergei Guneyev / RIA-Novosti for TIME

(mình luôn thích cái ảnh này, nhất là trên ảnh tay anh Putin đẹp, quần áo của Peter cũng đẹp)

Вопрос (как переведено): Господин Премьер-министр, Вы говорили об опасности избыточного участия правительства во всем этом. Меня поразило это замечание. Я был удивлен услышать это из Ваших уст. Шесть месяцев назад я бы никогда не представил, что услышу это от Вас. Я должен сказать, что я с Вами совершенно согласен. Теперь вопрос. Câu hỏi (chắc là của Dell): Ngài Thủ tướng, ngài đã nói về sự nguy hiểm của sự can thiệp quá sâu của chính phủ trong tất cả các việc này. Nhận xét đó làm tôi kinh ngạc. Tôi rất ngạc nhiên nghe ngài nói điều đó. Sáu tháng trước đây tôi không thể hình dung được rằng tôi sẽ nghe ngài nói điều này. Tôi phải nói rằng tôi hoàn toàn đồng ý với ngài. Bây giờ là câu hỏi của tôi.
Когда я рассматриваю, в частности, сектор информационных технологий, то вижу, что Вы добились многого. Вы оснастили компьютерами школы, Правительство, его услуги выведены в Интернет, развернули по всей России доступ в Интернет. Но если посмотреть на научные таланты, технологические способности и т.д. – есть возможность более интенсивно использовать информационные технологии. Вопрос такой: как мы можем помочь вам расширить экономику? Мы – сектор информационных технологий. Khi tôi xem xét lĩnh vực công nghệ thông tin nói riêng, tôi thấy rằng các ngài đã làm được nhiều việc. Các ngài đã trang bị máy tính cho các trường học, chính phủ, các dịch vụ của chính quyền cũng được đưa lên mạng, và triển khai truy cập mạng internet khắp nước Nga. Nhưng nếu như để ý kỹ đến các tài năng khoa học, khả năng công nghệ, vân vân – thì có khả năng sử dụng công nghệ thông tin mạnh hơn nữa. Câu hỏi của tôi thế này: chúng tôi có thể giúp các vị mở rộng kinh tế bằng cách nào? Chúng tôi – tức lĩnh vực công nghệ thông tin.
В.В.Путин: Вы знаете – фокус заключается в том, что нам не нужно помогать. Мы не инвалиды. Реально нужно помогать бедным, нужно помогать людям с ограниченными возможностями, нужно помогать пенсионерам, нужно помогать развивающимся странам. Причем помогать, не просто выдавая деньги и генерируя новый виток бедности, нужно менять условия мировой торговли. Почему зашли в тупик переговоры в рамках ВТО? Потому что богатые страны не хотят подвинуться по некоторым вопросам для того, чтобы обеспечить развитие развивающихся экономик. Вот и все. Прямо надо говорить, по-честному. Надо искать компромиссы. V.V. Putin: Các vị biết không, vấn đề là ở chỗ không cần phải giúp đỡ chúng tôi. Chúng tôi không phải người tàn tật. Thật sự, cần giúp đỡ những người nghèo khó, cần giúp đỡ những người với những khả năng hạn chế, cần giúp đỡ những người đã về hưu, cần giúp đỡ các nước đang phát triển. Mà là giúp đỡ, chứ không phải chỉ đơn giản đưa tiền và tạo nên một vòng xoáy trôn ốc mới của sự nghèo khó, cần phải thay đổi các điều kiện của thương mại thế giới. Tại sao các cuộc thảo luận, thương thuyết trong phạm vi WTO lại đi vào ngõ cụt? Bởi vì các nước giàu không muốn nhúc nhích trong một số vấn đề để đảm bảo sự phát triển của các nền kinh tế đang phát triển. Thế thôi. Cần phải nói thẳng, nói thật. Cần phải tìm sự dàn xếp.
Что касается России и наших партнеров в Европе, в Соединенных Штатах, в некоторых странах Азии – здесь нужно только равноценное и равноправное партнерство. Во многом наши экономики дополняют друг друга. Còn về phía Nga và các đối tác của chúng tôi ở châu Âu, ở Mỹ, ở một số nước châu Á nữa – ở đây chỉ cần sự hợp tác song phương bình đẳng. Trong nhiều khía cạnh, nền kinh tế của chúng ta bổ sung cho nhau.
Действительно, нам удалось сделать много с точки зрения информатизации общества. Еще совсем недавно было трудно представить, что в далекой российской деревне, где-нибудь в глубинке, в Сибири, появятся компьютерные системы и доступ в Интернет. Но мы это сделали. У нас есть соответствующая программа. В каждой школе, я хочу подчеркнуть – в каждой российской школе есть и компьютерные классы и доступ в Интернет, где бы она не находилась – на Дальнем Востоке, в Сибири, на севере, на юге страны. Эта информатизация общества будет продолжаться, она востребована развитием экономики и самого общества. В отличие от некоторых стран, у нас же в голову никому не приходит ограничить, скажем, информационные возможности Интернета. Это абсолютно открытые порталы, это абсолютно открытый источник информации, площадка для обмена мнениями. Там что-то хорошо, что-то плохо, что-то кому-то нравится, кому-то нет. Но там полная, абсолютная свобода. Thật vậy, chúng tôi đã làm được nhiều điều từ quan điểm tin học hóa xã hội. Cách đây không lâu còn khó lòng hình dung được rằng ở một làng quê xa xôi của nước Nga, ở Siberi chẳng hạn, lại có những hệ thống máy tính và truy cập Internet. Nhưng chúng tôi đã làm được điều này. Chúng tôi có chương trình tương ứng (ở đây chắc là nói chương trình hành động). Trong mỗi một trường học, tôi muốn nhấn mạnh, trong mỗi một trường học ở Nga đều có phòng máy tính, có thể truy cập Internet, dù trường học đó ở đâu chăng nữa – ở Viễn Đông nước Nga, ở Sibiri, ở phương bắc hay phía nam của nước Nga cũng thế thôi. Sự tin học hóa xã hội này sẽ còn tiếp tục diễn ra, đó là nhu cầu của sự phát triển kinh tế, và là nhu cầu của chính bản thân xã hội. khác với một số nước, hiện giờ nước Nga chưa ai có ý định hạnh chế các khả năng thông tin của Internet chẳng hạn. Đó là các website hoàn toàn mở, các nguồn thông tin hoàn toàn mở, các địa điểm để trao đổi ý kiến. Tất nhiên là có cái thì tốt, cái thì tồi, cái này người nọ thích, người kia không. Nhưng đó là sự tự do hoàn toàn tuyệt đối.
Что касается намерений государства. У нас есть программа, которая оформлена в качестве федеральной, она так и называется – “Электронная Россия”. Мы намерены развивать ее самостоятельно, намерены сотрудничать с нашими партнерами. Còn về các dự định của nhà nước – chúng tôi có một chương trình liên bang, nó tên là “Nước Nga điện tử”. Chúng tôi dự định phát triển nó một cách tự lực, dự định cộng tác với các đối tác của chúng tôi.
Мы с большим удовольствием будем принимать, как и до сих пор делали, инвестиции в этот сектор экономики. Будем продвигать свои продукты на международные рынки. Многие наши компании сегодня являются крупнейшими операторами, скажем, сотовой связи в достаточно развитых экономиках мира. Мы будем способствовать такому экспорту высокотехнологической продукции в будущем. Chúng tôi sẽ rất vui mừng tiếp nhận, như chúng tôi vẫn làm cho đến nay, các đầu tư vào lĩnh vực này của nền kinh tế. Chúng tôi sẽ thúc đẩy các sản phẩm của mình ra thị trường thế giới. Nhiều công ty của chúng tôi ngày nay đã trở thành các nhà vận hành hàng đầu trong lĩnh vực viễn thông ở các nền kinh tế phát triển đủ cao trên thế giới. Chúng tôi sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho sự xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao này trong tương lai.
Мне кажется, у нас очень много совпадающих интересов и в этой области. Мы их уж точно найдем в достаточном количестве. У нас многие компании, не буду сейчас перечислять их, работают в этих сферах. Это касается не только и не столько “железа”, как говорят специалисты, не только поставки самой компьютерной техники, но главным образом это касается интеллектуального продукта. Здесь нам есть что предъявить, вы абсолютно правы, я вам благодарен за этот намек. У нас традиционно хорошо развита математическая школа, и программисты у нас одни из лучших в мире. Это без всяких сомнений. Думаю, что с этим никто не будет спорить, даже наши индийские коллеги. Поэтому давайте будем работать. Tôi có cảm giác, chúng ta có rất nhiều mối quan tâm chung cả trong lĩnh vực này nữa. Chắc chắn là chúng tôi sẽ tìm được chúng với số lượng đủ. Chúng tôi có nhiều công ty, tôi không muốn kể tên bây giờ – các công ty làm việc trong lĩnh vực này. Điều này không chỉ liên quan đến phần cứng, như các chuyên gia nói, không chỉ liên quan đến việc cung ứng các thiết bị máy tính, mà cái chính là điều này liên quan đến sản phẩm trí tuệ. Ở đây chúng tôi còn có nhiều thứ cần đến, ngài hoàn toàn đúng, tôi cám ơn đề nghị (bóng gió) của ngài. Chúng tôi có nền toán học truyền thống phát triển tốt, và các lập trình viên của chúng tôi cũng thuộc vào hàng ngũ các lập trình viên tốt nhất thế giới. Điều này là không thể nghi ngờ. tôi nghĩ rằng, sẽ không ai tranh luận về điều đó, kể cả các đồng nghiệp Ấn Độ của chúng tôi. Vì vậy, chúng ta hãy cùng nhau làm việc.

Chắc chả cần bình luận gì nữa! chẳng nhẽ lại nói – không nên tin báo chí!

Truyện tiếu lâm về Vladimir Vladimirovich Putin

Tự dưng thấy … chán và lười, chả  muốn làm gì. Thôi ta lăng xê cho cái trang web chuyên sáng tác truyện tiếu lâm về anh Putin cái 🙂 http://vladimir.vladimirovich.ru/

Chả biết có phải kênh PR của anh Putin không nữa, nhưng truyện đăng trong đó khá buồn cười. Xin giới thiệu một truyện nhé

Một lần Vladimir Vladimirovich Putin ngồi trong phòng làm việc của mình và căng thẳng nghĩ – làm sao mình có thể bơm khí đốt Turkmenia qua đường ống Ukraina được.

Bỗng dưng trên bàn làm việc của  Vladimir Vladimirovich chiếc điện thoại của tổng thống đổ chuông. Vladimir Vladimirovich ngay lập tức nhấc máy.

– Này, chú biết không? – trong ống nghe là giọng nói của Tổng thống LB Nga Đinh Văn Gấu (Dmitri Medvedev)  – Anh đang đọc comment blog của anh…

– Cái gì?! – Vladimir Vladimirovich ngạc nhiên – Comment là cái gì mà chú đọc! 2 tuần nữa thì châu Âu của chúng ta chết rét! Comment là cái quái gì?!

– Đấy là châu Âu của chú chết rét, – tổng thống LB Nga nói rất bình tĩnh, – Chú là thủ tướng. Thế thì chú cứ nghĩ đi. Còn chú mà không nghĩ được – anh có thể sa thải chú

– À, chú ăn nói thế hả?! – Vladimir Vladimirovich quát lên. – Thôi được rồi. Được rồi! Thế còn các comment của chú có vấn đề gì?

– Thì anh đang đọc comment đây  – Đinh Văn Gấu nói. – Mà chả hiểu sao bà con cứ hỏi – tại sao đại diện của anh ở Duma Quốc gia lại dùng tiền nhà nước từ máy bay của GazProm bắn thú vật đã được đưa vào Sách Đỏ? Biết trả lời gì bây giờ?

– Chú trả lời thế này này, – Vladimir Vladimirovich nói, – Không ai bắn thú vật cả. Trên thực tế đại diện của chú bay tới Altai để tìm chỗ đặt đường ống khí đốt, vì các đối tác Ukraina của chúng ta….

– Chú làm sao thế! – Gấu không hiểu, – Tại sao lại bay tới Altai?!  Đó là hướng khác hoàn toàn!

– Thế à? – Vladimir Vladimirovich hơi lúng túng, – anh xin lỗi, anh đến tẩu hỏa với Ukraina rồi… Thế thì chú làm thế này nhé… – xóa comment đi, còn cái thằng viết comment ấy, chú ban nick nó quách.

– À há… Đinh Văn Gấu lẩm bẩm, – nhưng mà không tiện lắm … anh đã bảo – các vị comment đi, bây giờ lại xóa và ban nick, thế còn dân chủ thì sao?

– Thì thế là dân chủ chứ còn gì- Vladimir Vladimirovich giải thích, – chú cứ thử vào blog của thằng cha Illarionov mà viết xem. Nó lại chả ban nick chú ngay ấy chứ. Rồi lại còn giật tít – “Anh đã ban nick Gấu”. Chú hiểu không – dân chủ chỉ dành cho các nhà dân chủ thôi. Đối với những người khác không có gì thay đổi.

Dmitri Medvedev trầm ngâm suy nghĩ

Nguyên bản truyện: http://vladimir.vladimirovich.ru/2009-1-15/#an2838

Однажды Владимир Владимирович™ Путин сидел в своем рабочем кабинете и напряженно думал, как же ему прокачать через Украину туркменский газ.

Вдруг на столе у Владимира Владимировича™ зазвонил Президентский телефон. Владимир Владимирович™ немедленно снял трубку.

– Слышь, брателло, – раздался в трубке голос Президента Российской Федерации Дмитрия Анатольевича Медведева, – Я тут ща камменты читаю…

– Че?! – удивился Владимир Владимирович™, – Какие камменты, брателло?! У нас Европа через две недели замерзнет! Какие могут быть камменты?!

– Это у тебя Европа замерзнет, – спокойно отвечал Президент Российской Федерации, – Ты – премьер-министр. Вот и думай. А не придумаешь – я могу и уволить.

– Ах ты вот значит как?! – вскричал Владимир Владимирович™, – Ну ладно! Ладно же! Что там с твоими камментами?

– Так вот я тут читаю камменты, – продолжил Дмитрий Анатольевич, – И тут почему-то все спрашивают – че это мой представитель в Государственной Думе за казенный счет с газпромовского вертолета стрелял занесенных в Красную книгу животных? Че отвечать-то?

– Отвечай так, – сказал Владимир Владимирович™, – Никто ни в кого не стрелял. На самом деле твой представитель в Государственной Думе летал на Алтай чтобы найти там место для нового газопровода, потому что наши украинские партнеры…

– Брателло! – не понял Президент, – Почему на Алтай-то?! Это ж совсем в другой стороне!

– Да? – немного растерялся Владимир Владимирович™, – Ну извини, я тут совсем с этой Украиной уже… ты тогда вот что – ты каммент сотри, а юзера забань. Раз – и готово.

– Ага… – пробормотал Дмитрий Анатольевич, – Ну, вроде неудобно как-то… сам сказал – комментируйте, а тут сразу – сотри и забань… а демократия как же?

– Так это и есть демократия, – пояснил Владимир Владимирович™, – Ты попробуй Илларионову в блог что-нибудь напиши. Он тебя сразу и забанит. Да еще и напишет всем – «Забанил Медведа». Демократия, брателло – она только для демократов. Для всех остальных ничего не меняется.

Дмитрий Анатольевич призадумался.

20 câu nói của Putin đã trở thành thành ngữ

Sao mãi không post được cái entry này nhỉ 🙂

Thật ra thì bài này vốn của RIA Novosti tổng hợp. Sau đó thì VietNamNet có dịch và đăng, tuy nhiên bản dịch của VietNamNet có vài chỗ sai, và cũng chưa dịch đủ. Tất nhiên là Nina thì sẽ luôn nghĩ rằng bản dịch của Nina và chị USY thì hay và chính xác hơn rồi 🙂

Tuy nhiên, chả hiểu sao hôm nay không thể nào đăng cái entry này lên được … Đã định để nguyên văn bên trái, bản dịch bên phải, nhưng Yahoo toàn bảo là bài viết quá dài. Chả hiểu nổi, có gì mà dài nhỉ? Nhưng thôi, nguyên văn ở đây: 20 высказываний Путина, ставших афоризмами

Trước mắt ta dùng tạm cái ảnh của anh Putin do tạp chí Time chỉnh sửa 🙂

Photo-illustration; Painting of Peter the Great: Getty; Putin: Sergei Guneyev / RIA-Novosti for TIME

Còn bản dịch thì ở dưới – thứ tự các câu nói có thay đổi tí chút 🙂

20 câu nói của Putin đã trở thành thành ngữ

Vladimir Putin, người vừa rời vị trí tổng thống Nga ngày 7/5/2008 vừa qua sau tám năm lãnh đạo nước này, đươc người ta nhớ tới còn vì những câu nói đặc sắc của mình…
Dìm chúng vào hố xí

Ông Putin vốn mồm miệng nhanh nhảu. Một trong những câu nói đầu tiên của ông mà đã phá mọi kỷ lục trích dẫn và ngay lập tức “đi vào quần chúng” – đó là câu nói nổi tiếng “dìm chúng vào hố xí”

“Những chiếc máy bay Nga đang và sẽ tiếp tục ném bom ở Chechnia vào căn cứ của bọn khủng bố, và chỉ vào đó thôi. Việc này sẽ còn tiếp tục, dù cho những kẻ khủng bố có ở đâu đi nữa… Chúng tôi sẽ tiếp tục truy đuổi bọn khủng bố ở mọi nơi, chúng tới sân bay thì chúng tôi cũng sẽ tới sân bay. Tức là, tôi xin lỗi nhé, nếu mà bắt được bọn chúng trong hố xí thì chúng tôi sẽ dìm chúng vào hố xí. Thế thôi, vấn đề khép lại hoàn toàn đấy nhé”, – ông nói vào tháng 9/1999 khi vẫn còn là thủ tướng nước Nga

Đắm rồi.

Trả lời câu hỏi của người dẫn chương trình truyền hình CNN Larry King vào tháng 9/2000 muốn biết chuyện gì đã xảy ra với tàu ngầm Kursk của Nga ông Putin đã nói ngắn gọn: “Nó bị đắm”.

Sẽ có tuyết.

“Các bạn có thể thưởng thức một ngày xuân tuyệt diệu trên bờ biển, trong khi đó trên núi lại là mùa đông thật sự. Sáu-bảy tuần trước tôi vừa trượt tuyết ở đó, và tôi biết chắc – đảm bảo sẽ có tuyết thực thụ”, ông Putin nói tại buổi lễ diễn ra ở Guatemala tháng 7/2007 để giới thiệu thành phố Sochi đăng cai tổ chức Olimpic mùa đông 2014.

Nô lệ khổ sai

“Tôi không có gì phải hổ thẹn trước các công dân đã hai lần tín nhiệm bầu tôi làm tổng thống Liên bang Nga. Trong suốt 8 năm ấy tôi đã cày cuốc như nô lệ khổ sai, từ sáng tới khuya, và làm việc đó tận tâm tận lực”, – ông Putin nói tại cuộc họp báo ở Kremli tháng 2/2008.

Nhìn vào đây

“Các vị cần nhìn vào đây này! Và cần phải nghe tôi nói! Còn nếu các vị thấy điều đó không có gì thú vị, thì xin mời…” – đó là lời của ông Putin nói với các đại biểu đang buôn chuyện phiếm tại cuộc họp Chủ tịch đoàn Ủy ban Quốc gia và Hội đồng bảo an vào tháng 11/2003

Cắt

“Nếu như các vị sẵn sàng trở thành những người Hồi giáo cực đoan nhất và sẵn lòng tiến hành thủ tục cắt da, thì tôi mới các vị tới Moskva. Tôi sẽ chỉ đạo tiến hành phẫu thuật này thật hoàn hảo, để cho các vị không còn gì mọc lên được nữa”, – đó là tuyên bố của ông Putin vào tháng 11/2002 sau cuộc gặp gỡ Nga – EU khi trả lời câu hỏi một nhà báo về việc Nga chèn ép tự do ở Chechnia.

Như đồng hồ Thụy Sĩ

“Tôi vẫn mong, giá mà chính phủ ở Moskva, chính quyền địa phương và các cơ quan chính phủ ở Nga cứ như đồng hồ Thụy Sĩ ấy thì tốt quá – gõ không nghỉ đến tận bầu cử, và ngay lập tức sau khi bầu cử, cả trong giai đoạn giữa tháng 3 và tháng 5/2008” – ông Putin nói vào tháng 9/2007 tại cuộc gặp gỡ với các thành viên Câu lạc bộ thảo luận quốc tế “Valdai” ở Sochi.

Họ còn nghe trộm nữa cơ đấy

“Về các đại diện báo chí thì tôi có thể nói giống như bọn tôi đùa, khi tôi còn làm việc ở một tổ chức hoàn toàn khác. Người ta gửi họ đi nhìn trộm, nhưng họ lại đi nghe trộm. Chả đẹp đẽ gì”, – ông Putin nói khi trả lời câu hỏi trực tuyến với người dân Nga vào tháng 10/2006 về việc công bố một câu nói của ông vốn không dành cho báo chí.

Bush cũng chả nhẹ nhàng gì…

“Có nhiều thủ trưởng đấy, nhưng lời nói cuối cùng thì vẫn là của người đứng đầu đất nước. Tất nhiên đó là một gánh nặng đạo đức không nhẹ nhàng gì… Người đứng đầu quốc gia nào cũng thế thôi. Hay các bạn nghĩ rằng ông Bush thì gặp chuyện nhẹ nhàng?” – ông đã trả lời tại cuộc “họp báo lớn” hồi tháng 2

Tai lừa

“Chúng tôi sẽ không tiến hành đối thoại (với các nước Bantic) trên nền tảng bất kỳ yêu sách lãnh thổ nào. Họ sẽ không nhận được vùng Pytalovsk, mà sẽ nhận được tai của con lừa chết”, – ông Putin nói tại cuộc gặp gỡ với tập thể báo “Komsomolskaya Pravda” vào tháng 5/2005 khi nói về yêu sách của Latvia đối với vùng Pytalovsk.

Nhai đờm

“Các vị định nhai đờm (có nghĩa là than vãn) ở đây hàng năm nữa chắc? Chúng ta đã nói bao nhiêu về chủ đề này – từ năm 99 phải không nhỉ? Mà hầu như chẳng có điều gì xảy ra (chả làm được gì), toàn nói và nói. Tất cả đều trộn lẫn vào đó không ngừng nghỉ, với số lượng lớn khủng khiếp. Và không làm gì để thúc đẩy công việc trên lãnh thổ nước Nga. Tôi đã lưu ý chính phủ tới vấn đề này mấy lần rồi, mà rốt cuộc cũng toàn nói và nói. Tôi hiểu, điều này liên quan đến cái gì, và các vị cũng hiểu – đó là sự lobby của các nhà xuất khẩu. Họ nghĩ về lợi ích kinh tế của họ, còn các vị phải nghĩ về lợi ích của nhân dân Nga” – ông nói vào tháng3/2006 tại cuộc họp với các thành viên chính phủ

Những tòa nhà thời Khrushhyov hiện đang bốc mùi

Các vị hãy nghĩ kỹ về vấn đề thay đổi tiêu chuẩn xây dựng nhà ở, trước hết là nhà ở cho các quân nhân, và hãy bắt đầu từ vùng Viễn Đông. Tôi lưu ý các vị tới điều này, và muốn rằng điều đó được làm nhanh chóng và xứng đáng với giới sĩ quan Nga, để cho các quân nhân của chúng ta không phải sống trong những ngôi nhà xây từ thời Khrushhyov đã xuống cấp đến nỗi hiện đang bốc mùi ” – đó là lời ông Putin vào tháng 11/2007 tại cuộc họp với thành phần chỉ huy các lực lượng vũ trang.

Dấu hiệu giới tính

“Nếu như một bà lão mà có những dấu hiệu xác định giới tính thì đã chả còn là bà lão nữa mà thành ông lão rồi. Chính trị không chịu nổi thể giả định”, Putin nói trong cuộc gặp lãnh đạo các hãng thông tấn lớn của nhóm nước G-8 năm 2006 khi trả lời câu hỏi về khả năng cấm vận chống Iran.

Tóm lấy chỗ hiểm

“Tất cả cần một lần và mãi mãi hiểu rằng: phải luôn luôn thực thi pháp luật, chứ không phải chỉ khi nào bị người ta tóm lấy chỗ hiểm”,- Putin nói khi trả lời báo chí Italia vào tháng 11/2003 trong lúc kể về vụ việc YUKOS.

Chân dung vẽ trên trứng

Khi được yêu cầu bình luận về thông tin xuất hiện chân dung tổng thống Nga vẽ trên trứng Phục sinh, ông Putin đã nói: “Vẽ trên trứng á? Tôi không biết là ở đó người ta còn vẽ cả lên trứng mình nữa cơ đấy, tôi chưa thấy bao giờ”.

Lần quan hệ tình dục gần đây nhất

“Người ta còn hỏi tôi bắt đầu quan hệ tình dục từ khi nào”, Putin nói khi kể về cuộc họp báo trực tuyến vào tháng 7/2006. “Vâng, thế đó là bao giờ vậy?” – các nhà báo hỏi lại. “Tôi không nhớ. Nhưng tôi lại nhớ chính xác mình làm điều đó lần gần đây nhất khi nào. Tôi có thể xác định chính xác đến từng phút một”.

Sao lùn trắng

“Lev Matveevich (Zelyonyi, Viện trưởng Viện nghiên cứu Vũ trụ – ND) theo yêu cầu của tôi cách đây không lâu đã đọc một sê-ri bài giảng cho tôi và các đồng nghiệp của tôi trong Hội đồng Bảo an Liên bang Nga về vấn đề hình thành vũ trụ, về các nghiên cứu hành tinh, về nghiên cứu mặt trời, tương tác của Mặt trời, Trái đất và các hành tinh khác. Rất bổ ích và lý thú… Lev Matveevich kể về rất nhiều điều thú vị, ví dụ sau bảy tỷ năm nữa Mặt trời sẽ ngừng hoạt động và biến thành một ngôi sao lùn trắng nào đó. Viễn cảnh này thật đáng buồn, dẫu nó còn rất xa”, – ông thừa nhận tại cuộc họp chủ tịch đoàn Ủy ban Quốc gia ở Kaluga về vũ trụ vào tháng ba năm 2007.

Trước hết là cái đầu

“Tôi nghĩ là ít nhất thì một nhà hoạt động nhà nước phải có một cái đầu. Và để xây dựng các mối quan hệ đa quốc gia thì cần phải hành động không phải theo cảm tính, mà theo lợi ích cơ bản của đất nước của mình”, – ông Putin trả lời tại “cuộc họp báo lớn” vào tháng 2/2008 khi được yêu cầu bình luận phát biểu của bà Hillary Clinton rằng “Putin không có linh hồn”.

Người đàn ông đích thực

Tháng 12/2004, tại cuộc họp báo ở Kremlin khi một nhà báo hỏi – ở Nga có vấn đề với tự do ngôn luận hay không, và ở đâu thì vấn đề này nhiều hơn, ở thủ đô hay địa phương, ông Putin đã trích dẫn lại một lời thoại trong phim: “Trong một bộ phim nổi tiếng của Ý có câu – “người đàn ông đích thực thì phải luôn luôn thử, còn người phụ nữ đích thực thì phải kháng cự”. Ông đề nghị các phương tiện thông tin đại chúng hành động theo câu nói này

Ăn đất

Tại cuộc “họp báo lớn” ở Kremlin khi trả lời câu hỏi một nhà báo Nga về khả năng đổi tiền (denomination) đang làm tất cả lo ngại, Putin đã nói như cắt: “Người ta nói dối cả đấy!” “Thế các vị muốn gì? Muốn tôi phải ăn đất từ chậu hoa và thề trên máu à?” – ông Putin đã trả lời như thế với yêu cầu của nhà báo – bảo đảm là sự kiện này sẽ không xảy ra.

Bôi gỉ mũi ra giấy

“Còn những lời đồn đại về tài sản của tôi hả, tôi có xem vài tờ báo về chuyện này rồi. Toàn là chuyện bốc phét, chả có gì mà thảo với lại chả luận. Chuyện vớ vẩn”, – đó là lời của ông Putin tại “cuộc họp báo lớn”, khi trả lời câu hỏi của một phóng viên phương Tây về các nguồn tài sản của tổng thống Nga, mà nhà báo này nói rằng đây là tài sản lớn nhất châu Âu. “Tất cả là những gì người ta ngoáy từ mũi ra rồi bôi ra báo của mình”, – ông Putin bổ sung trong tiếng cười của cả khán phòng.

Nhận xét cá nhân của Nina – anh Putin này nói năng mị dân quá thể!

À, còn vài lời vui ý nhọn của anh Putin nữa chứ!

Yuri Gagarin – Anh ấy là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược – phần 2

Vì một entry chỉ có thể gồm 65536 ký tự nên buộc phải tách cái bài viết này làm 2 phần. Xin đọc phần 1 ở đây:

Yuri Gagarin – Anh ấy là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược – Phần 1

Thật ra phần này kể cũng khá dài. Ngay cả bây giờ, sau khi đã dịch trường ca “Mùa lá rụng” của Bunin mình cũng vẫn thấy bài thơ này dài. Tuy nhiên – ngay khi vừa đọc bài thơ này mình đã bị chinh phục. Trước đó mình luôn nghĩ – Vladimir Vysotsky nổi tiếng thế hẳn là do PR mà thôi. Nhưng sau khi đọc bài thơ này thì mình buộc phải thay đổi suy nghĩ của mình về Vysotsky – anh ta có cảm nhận hết sức tinh tế! Rất nhiều đoạn đúng như suy nghĩ của mình, chưa kể còn những đoạn bình luận của Georgy Grechko nữa – còn ai hiểu về suy nghĩ của nhà du hành vũ trụ trong chuyến bay hơn chính các đồng nghiệp của anh?

Và trong sự khâm phục ấy, mình đã dịch cả bài thơ trên trong vòng 3 ngày thì phải. Thực sự là dịch trong sự khâm phục, và dịch xong, thì chính mình cũng cảm thấy hài lòng với mình…

Mặc dù sau đó thì vẫn chưa có cơ hội gặp lại Vysotsky qua thơ, qua nhạc…, nhưng “Bài ca về nhà du hành vũ trụ” vẫn là một bản dịch mình rất tâm đắc… Tất nhiên là “văn mình”, nhưng có vẻ là ít nhất, mình đã truyền đạt được giọng điệu hùng tráng của bài thơ, và có nghe được vài lời khen…, nhưng tóm lại mời các bạn đọc…

——————–

Cuối cùng tôi muốn dẫn ra toàn bộ “Bài ca về nhà du hành vũ trụ” của Vladimir Vưsotsky, nhất là vì bài thơ này còn chưa được nhiều người biết đến.

Bài ca về nhà du hành vũ trụ

Là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược.
Tôi sẽ khách quan, và chân thực vô cùng:
Ban đầu mồ hôi trút ra như tắm
Rồi da bốc khói lên, giãn lỗ chân lông.

Tôi cẩn trọng chờ, lặng im, bất động.
Tưởng như tôi quay lại bỗng không
Ngột ngạt trong phòng baro loãng khí
Và những vòng quay vô tận máy ly tâm.

Bây giờ tôi sẽ bất động, tăng trọng lượng,
Và buộc phải im lặng, nhưng bấy giờ,
Đe bễ của bao lò rèn báo chí
Sẽ thổi tung khắp thế kỷ ngọn cờ.

Trí nhớ quất roi vào những sợi thần kinh,
Mỗi hình ảnh đều sáng ngời không lặp lại:
Người dự bị của tôi, người đã có thể trở thành thứ nhất,
Và đã trở thành người đầu tiên thứ hai.

Hiện giờ báo chí còn chưa viết về anh –
Bao tít lớn chỉ dành cho một người duy nhất.
Tôi với anh đi suốt chặng đường cho tới chân thang máy,
Nhưng tôi bước lên không có anh bên.

Rồi đây nữa, người vạch đường quỹ đạo,
Thế giới này còn chưa biết mặt ông.
Tôi biết, giờ ông đang ở trong phòng bí mật
Cân nhắc thêm đường chinh phục không trung.

Những gương mặt gia đình bè bạn
Hiện lên như sau một màn sương.
Ít nữa thôi họ sẽ cùng nhau kể
Chuyện đời mình cho báo chí văn chương.

Tất cả những ai tôi lớn lên bên cạnh,
Sẽ được đưa thành nhân chứng tự nhiên.
Tuổi thơ tôi chân đất bình thường nhất
Sẽ được mang giày và ghi vào sử biên niên.

Lệnh “Khởi động” – giống như tiếng thét –
Bỗng hiện ra, treo lơ lửng trên đầu.
Mọi người nói những gì không rõ.
Nước bọt nóng chảy rồi, họ nhổ đi đâu.

Và xoáy lốc cảm xúc thổi tắt đi đám cháy tâm hồn,
Và tôi không dám, hay tôi quên không thở.
Hành tinh giơ tay kéo tôi lần cuối,
Ôm chặt tôi vào, không dám buông ra.

Và kilogam biến thành hàng tấn nặng nề,
Đôi mắt dường như lồi ra ngoài quỹ đạo
Lần đầu tiên mắt phải nhìn kinh ngạc
Sang mắt trái mở to hàng mi chẳng hề che.

Tiếng thét hay tiếng rên đã che miệng lại.
Tôi gắn chặt vào ghế bành như thân với rễ cây.
Đã đến lúc ăn hết phần nhiên liệu
Tầng đầu tiên tên lửa tách ra đây.

Dưới tôi còi báo động kêu rộn rã,
Không rõ chôn tôi hay chở che tôi.
Còn ở đây động cơ kêu như sấm
Lôi tôi ra khỏi tay trái đất rồi.

Máy móc dưới đất đã bình tĩnh lại,
Trời đất lại cùng nối bước ngày xuân.
Đôi mắt của tôi trở về chỗ cũ,
Tăng trọng hết rồi, giờ im lặng bâng khuâng

Cuộc thử nghiệm bước vào giai đoạn khác.
Nhịp tim trong máy đo đã điềm tĩnh lại hơn.
Tôi bỏ qua chiều, ngay lập tức bay vào đêm,
Và được lệnh nghỉ ngơi, một chút.

Và trong dải tần tràn đầy giọng nói,
Nhưng Lêvitan xông vào, như vào cung thể thao.
Ông nói từng chữ rất to và rất rõ:
“Người đầu tiên trên đời!” – nói mới tốt làm sao.

Tôi tháo mũ bảo hiểm ra cầm tay,
Phát biểu về những gì tôi cảm thấy…
Và bỗng dưng sao nhẹ nhàng quá vậy,
Thật đáng ngạc nhiên, đến nỗi buồn nôn.

Dây micro dường như đang tự cuốn,
Phổi leng keng đập phải xương sườn.
Và có lúc tim mắc vào cuống họng
làm tôi ngạt trong một khoảnh khắc hay hơn

Tôi báo cáo chân thành, theo điều lệnh,
Nói rõ ràng và súc tích, rất vui.
Tôi nghĩ: ồ, đó là không trọng lượng,
Tôi chẳng nặng gì – nặng chút xíu thôi!

Nhưng phút ấy trong chuyến bay tôi đâu biết,
Khi đùa với sự không trọng lượng lạ đời,
Rằng vì đó sau này nôn ra máu
Và can xi trong xương sẽ bị rửa trôi.

* * *

Ngay lập tức, những gì tôi nhớ được,
Tôi đọc vào băng, thậm chí viết tay.
Nhưng những ý nghĩ vẫn bay tản mạn
Và đập sườn vào cuốn nhật ký chuyến bay.
Tôi đếm được nhiều ý nghĩ to, rõ nét,
Và những ý nghĩ nhỏ bơi giữa chúng lượn trôi,
Nhưng không trọng lượng đã cân bằng chúng lại –
Sau này sẽ biết cái nào quan trọng hơn thôi.
Còn tôi bắt lấy ý nghĩ nào bắt được.
Tôi kéo đuôi sợi cáp mỏng vô hình.
Ý nghĩ đầu tiên hiện ra, rồi đứt ngay lập tức
Chỉ còn một từ “Không có lỗi!”, mà thôi
Nhưng “không có lỗi” đâu phải “không liên quan”
Ở đất Nga bao đời nay là thế.
Chúng tôi đâu bốc thăm, – đó là hạnh phúc
trong phút giây nào đã nháy mắt với tôi,
Và một đảng viên, thiếu tá, bỗng thành ngang những ngôi sao
Giữa “số không” và khởi hành, chắc có ai ảo giác,
Hay là thư ký viên vì sợ hãi đã nhầm ghi,
Rằng tôi sảng khoái, có chút làm dáng nữa,
Nói rất thản nhiên, can đảm “Nào ta đi!”.

Nguyên bản tiếng Nga

«Поэма о космонавте»

Я первый смерил жизнь обратным счетом.
Я буду беспристрастен и правдив:
Сначала кожа выстрелила потом
И задымилась, поры разрядив.

Я затаился и затих, и замер.
Мне показалось, я вернулся вдруг
В бездушье безвоздушных барокамер
И в замкнутые петли центрифуг.

Сейчас я стану недвижим и грузен,
И погружен в молчанье, а пока,
Меха и горны всех газетных кузен
Раздуют это дело на века.

Хлестнула память мне кнутом по нервам,
В ней каждый образ был неповторим:
Вот мой дублер, который мог быть первым,
Который смог впервые стать вторым.

Пока что на него не тратят шрифта –
Запас заглавных букв на одного.
Мы с ним вдвоем прошли весь путь до лифта,
Но дальше я поднялся без него.

Вот тот, который прочертил орбиту,
При мне его в лицо не знал никто.
Я знал: сейчас он в бункере закрытом.
Бросает горсти мыслей в решето.

И словно из-за дымовой завесы
Друзей явились лица и семьи.
Они все скоро на страницах прессы
Расскажут биографии свои.

Их всех, с кем знал я доброе соседство,
Свидетелями выведут на суд.
Обычное мое, босое детство
Обуют и в скрижали занесут.

Чудное слово «Пуск» – подобье вопля –
Возникло и нависло надо мной.
Недобро, глухо заворчали сопла.
И сплюнули расплавленной слюной.

И вихрем чувств пожар души задуло,
И я не смел или забыл дышать.
Планета напоследок притянула,
Прижала, не рискуя отпускать.

И килограммы превратились в тонны,
Глаза, казалось, вышли из орбит,
И правый глаз впервые удивленно
Взглянул на левый, веком не прикрыт.

Мне рот заткнул – не помню – крик ли, кляп ли.
Я рос из кресла, как с корнями пень.
Вот сожрала все топливо до капли
И отвалилась первая ступень.

Там, подо мной, сирены голосили,
Не знаю – хороня или храня.
А здесь надсадно двигатели взвыли
И из объятий вырвали меня.

Приборы на земле угомонились,
Вновь чередом своим пошла весна.
Глаза мои на место возвратились,
Исчезли перегрузки – тишина.

Эксперимент вошел в другую фазу.
Пульс начал реже в датчики стучать.
Я в ночь влетел, минуя вечер, сразу,
И получил команду отдыхать.

И стало тесно голосам в эфире,
Но Левитан ворвался, как в спортзал.
Он отчеканил громко: «Первый в мире!»
Он про меня хорошее сказал.

Я шлем скафандра положил на локоть,
Изрек про самочувствие свое…
Пришла такая приторная легкость,
Что даже затошнило от нее.

Шнур микрофона словно в петлю свился,
Стучали в ребра легкие, звеня.
Я на мгновенье сердцем подавился –
Оно застряло в горле у меня.

Я отдал рапорт весело, на совесть,
Разборчиво и очень делово.
Я думал: вот она и невесомость,
Я вешу нуль, так мало – ничего!

Но я не ведал в этот час полета,
Шутя над невесомостью чудной,
Что от нее кровавой будет рвота
И костный кальций вымоет с мочой.

* * *

Все, что сумел запомнить, я сразу перечислил,
Надиктовал на ленту и даже записал.
Но надо мной парили разрозненные мысли
И стукались боками о вахтенный журнал.
Весомых, зримых мыслей я насчитал немало,
И мелкие сновали меж ними чуть плавней,
Но невесомость в весе их как-то уравняла –
Там после разберутся, которая важней.
А я ловил любую, какая попадалась.
Тянул ее за тонкий невидимый канат.
Вот первая возникла и сразу оборвалась.
Осталось только слово одно: «Не виноват!»
Но слово «невиновен» – не значит «непричастен», –
Так на Руси ведется уже с давнишних пор.
Мы не тянули жребий, – мне подмигнуло счастье,
И причастился к звездам член партии, майор,
Между «нулем» и «пуском» кому-то показалось,
А может – оператор с испугу записал,
Что я довольно бодро, красуясь даже малость,
Раскованно и браво «Поехали!» сказал.

 

 

Về tác giả

 

Tác giả cuốn sách – Georgy Mikhailovich Grechko – nhà du hành vũ trụ Nga, hai lần Anh hùng Liên Xô (1975, 1978). G.Grechko sinh năm 1931, từ năm 1955 làm việc tại Văn phòng thiết kế của S.P.Korolev. Từ năm 1967 – ở trong đội các nhà du hành vũ trụ. Đã thực hiện ba chuyến bay vào vũ trụ – lần thứ nhất năm 1975 cùng với A.A.Gubarev, lần thứ hai năm 1977 cùng Iu.V.Romanenko, lần thứ ba năm 1985 cùng với V.V.Vasiutin và A.A.Volkov. Tiến sĩ khoa học toán-lý. Tác giả những cuốn sách “Hành tinh trên ảnh” (В кадре – планета. М., 1984), “Xuất phát vào nơi không rõ” (“Старт в неизвестность”. М., 1989).

Bài “Yuri Gagarin – Anh ấy là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược” là một chương trong cuốn sách “Xuất phát vào nơi không rõ” (“Старт в неизвестность”. М., 1989) với tiêu đề “Anh ấy là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược”. Người dịch cho thêm 2 chữ vào đầu đề để … rõ hơn thôi.

Yuri Gagarin – Anh ấy là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược – phần 1

Vào ngày 12 tháng 4 năm 1961 phi công vũ trụ Yuri Gagarin đã khởi hành trên con tàu “Vostok -1” thực hiện chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ. Mình lại lôi lại một bài viết cũ, và bản dịch một bài thơ dài khủng khiếp 🙂

Yuri Gagarin – Anh ấy là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược

Georgy Grechko
Lưu Hải Hà
(NuocNga.net) lược dịch


Yuri Gagarin

Đó là cuộn băng cát xét dài khoảng 1 giờ. Trên vỏ băng là chân dung của Vưsotsky. Trước mỗi chuyến bay, như thường lệ, người ta hỏi các nhà du hành vũ trụ, xem họ muốn đem những băng ghi âm nào lên quỹ đạo. Tôi và Yuri Romanenko không nghĩ lâu la và trả lời ngay: những bài hát của Vladimir Vưsotsky. Người ta tìm ra cuốn băng này cho chúng tôi.

Khi đó tôi không nghĩ rằng cuốn băng ấy sẽ có một số phận không bình thường lắm – nó sẽ ở cùng với chúng tôi trong chuyến bay dài nhất thời bấy giờ. Chúng tôi phải ở trên quỹ đạo ba tháng dài đằng đẵng (kỷ lục đối với năm 1978). Khó mà hình dung được chuyến bay sẽ diễn ra như thế nào: ngày hôm trước một phi hành đoàn khác khởi hành, nhưng họ đã không thể lắp ghép với trạm vũ trụ, điều này đã gây thêm một sức ép tâm lý bổ sung đối với chúng tôi. Chúng tôi đã chuẩn bị tinh thần là mọi chuyện sẽ không dễ dàng. Và mọi chuyện đã diễn ra… không hề dễ dàng…

Vladimir Vưsotsky – diễn viên, nhạc sĩ, nhà thơ

Trên Trái đất sau một ngày mệt nhọc, sau một ngày làm việc trong những điều kiện nguy hiểm thì người ta có thể về nhà, về với gia đình, nói chuyện với những người thân. Sự quan tâm, chăm sóc của người thân sẽ giúp anh thoát ra khỏi trạng thái stress. Còn chúng tôi, các nhà du hành vũ trụ trên quỹ đạo không có được sự giao tiếp đó, và những khó khăn, mệt mỏi, những thất bại phải “tiêu hóa” trong chính mình.

Sự mệt mỏi tâm lý dường như tích tụ lại. Và trong những điều kiện ấy “lời nói sống” của những bài ca của Vưsotsky, sự hài hước của chúng đem đến cho chúng tôi một ý nghĩa đặc biệt. Khi mở băng, giọng nói của Vưsotsky vang lên, từng lời từng lời… chúng như gỡ gánh nặng khỏi chúng tôi, và tôi với Yuri Romanenko bắt đầu mỉm cười. Trong những phút ấy chúng tôi cảm nhận niềm vui của cuộc đời, rằng chúng tôi không bị tách khỏi Trái đất… Nhưng Vưsotsky còn những bài hát khác. Chúng kêu gọi nhận trách nhiệm về mình, đứng lại đến cùng. Lần đầu tiên trước khi bước ra khoảng không vũ trụ, tôi có cảm giác như người lính đứng trước trận đánh – anh là đại diện của đất nước, đất nước giao phó cho anh, và anh phải giữ vững đến cùng, bất kể điều gì sẽ đến. Vào những giờ phút ấy, những bài hát của Vưsotsky giống như cánh tay bè bạn truyền cho sự tự tin. Vì vậy rất tự nhiên mà trước khi quay về Trái đất tôi và Yuri Romanenko nảy ra ý định tặng Vưsotsky cuốn băng “vũ trụ” để tỏ lòng cám ơn sự động viên của anh đối với chúng tôi.


Yu
.Romanenko và G.Grechko. Tem kỷ niệm chuyến bay

Tôi lấy cuốn băng, gỡ bìa ra và đóng lên con dấu của trạm vũ trụ. Tôi và Yuri Romanenko viết lời cám ơn Vưsotsky, ký tên và đã định bỏ cuốn băng vào bao để chuyển xuống Trái đất, nhưng một ý nghĩ đã ngăn chúng tôi lại: những bài hát của Vưsotsky đã giúp chúng tôi, mà ít lâu nữa thôi thì những người đồng chí của chúng tôi sẽ tới đây. Họ sẽ phải ở trong vũ trụ lâu hơn, họ cũng có nhiệm vụ khó khăn. Tại sao chúng tôi lại tước mất sự hỗ trợ đối với họ? Cuối cùng thì cuộn băng ở lại trên quỹ đạo, chúng tôi chỉ đem xuống Trái đất vỏ băng thôi.

Tôi tặng vỏ băng cho Vưsotsky sau một vở kịch tại Nhà hát ở Taganka (Nhà hát nơi mà Vladimir Vưsotsky là di
ễn viên chính). Anh rất cảm động nói rằng muốn hiểu nghề nghiệp của chúng tôi, rằng hiện tại anh mới chỉ biết rất ít. Tôi còn nhớ, tôi hứa với anh rằng chúng tôi sẽ còn gặp nhiều lần và nói chuyện thật nhiều. Nhưng không thể gặp nhiều lần được. Vưsotsky chỉ còn sống được có 2 năm nữa …

Vladimir Vưsotsky nói rằng anh biết rất ít về nghề của chúng tôi. Nhưng anh đã viết “Bài ca về nhà du hành vũ trụ”: với những cảm xúc tâm lý tinh tế, những chi tiết và hình ảnh chính xác. Và khi xuất hiện những dư luận về điều rằng các chuyến bay vào vũ trụ là “miếng bánh nhẹ nhàng”, là con đường nhanh chóng nhận khen thưởng và vinh quang thì Vưsotsky viết bài ca về nhà du hành vũ trụ. Đó là sự tương phản tuyệt đối với không chỉ những bài báo tuyên truyền, mà còn cả với “sự thơ mộng” vũ trụ. Còn phải nhiều năm nữa, khi mà TV Nga tiến hành truyền hình trực tiếp những lần khởi hành tàu vũ trụ, và dư luận mới biết rằng, tên lửa đẩy đôi khi cũng nổ, và khi đó vào những giây cuối cùng thì hệ thống cứu hộ khẩn cấp mới đẩy các nhà du hành vũ trụ ra.

Và dòng đầu tiên của bài thơ: “Là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược…”

Quả thật, khi chúng ta đi đâu đó thì chúng ta bắt đầu đếm từng cây số – cây số thứ nhất, thứ hai, thứ một trăm … Khi chúng ta làm gì đó, chúng ta nhìn đồng hồ – một giờ đã qua, hai giờ … Còn các nhà du hành vũ trụ thì đếm ngược. Ngồi vào tàu, có nghĩa là còn lại 2 giờ rưỡi. Kiểm tra độ kín của bộ giáp vũ trụ – còn 2 giờ. Đóng tấm kính của mũ – còn lại năm phút. Đó, sự đếm ngược thế đấy. Có lẽ là không ai trong số chúng tôi, các nhà du hành vũ trụ lại nói được một cách ngắn gọn và nhiều đến thế về nghề nghiệp của mình. Còn dòng đầu tiên của Vưsotsky – “Là người đầu tiên đo cuộc đời bằng đếm ngược…”. Và phải nói rằng đếm ngược nặng nề hơn so với đếm xuôi. Bởi vì khi còn lại 2 giờ, rồi một giờ, rồi 5 phút – chúng tôi thậm chí còn không rõ đến cái gì. Và khi còn 2 phút trước khi xuất phát tên lửa đẩy phát nổ, điều đó nói, đếm ngược là gì và có thể dẫn đến kết cục gì…

Và tiếp theo:

Tôi sẽ khách quan, và chân thực vô cùng:
Ban đầu mồ hôi trút ra như tắm
Rồi da bốc khói lên, giãn lỗ chân lông.

Tôi cẩn trọng chờ, lặng im, bất động.
Tưởng như tôi quay lại bỗng không
Ngột ngạt trong những buồng baro loãng khí

Và những vòng quay vô tận máy ly tâm…


G.Grechko – nhà du hành vũ trụ

Tôi nhớ một trong những lần khảo sát của mình trong buồng baro loãng khí. Phi hành đoàn gồm 2 người. Không khí được bơm ra, áp suất hạ xuống, ô xy cũng giảm đi. Bất ngờ bác sĩ theo dõi chúng tôi qua camera gọi tôi qua radio, thét lên: “Giữ lấy”. Tôi nhìn mình và không hiểu phải giữ cái gì. “Giữ lấy anh bạn!”. Lúc ấy tôi mới thấy người bạn đồng hành đang ngã. Bác sĩ cho vận hành hạ buồng baro khẩn cấp, và vì áp suất thay đổi quá nhanh, tai cứ như đang bị gõ búa vào … Các bác sĩ xông vào… Một người trong số họ nói với tôi: “Hôm nay anh có thể không phải trải qua buồng baro nữa, mà chuyển sang ngày mai. Vì dù sao thì cũng có tình huống ngoài dự kiến rồi”. Tôi khăng khăng: “Tôi sẽ trải qua bây giờ”. Và không khí lại bơm ra. Tôi nhìn, trong mắt tôi là sương mù. Tôi đã nghĩ, mình thật ngốc nghếch, mạo hiểm thế để làm gì. Đúng ra phải đi nghỉ một chút. Có thể quá trình hạ buồng hồi nãy đã ảnh hưởng đến tôi, và bây giờ tôi sẽ bị loại vì sự hăng máu của mình? Nhưng bác sĩ theo dõi tôi thì hiểu điều gì đang xảy ra và hỏi tôi: “Cậu làm sao thế? Sương mù à?”. Tôi trả lời “Sương mù”. Bác sĩ mới nói rằng, à, tôi thấy cậu chịu sự “hạ nhanh” tốt, cho nên bây giờ cho chế độ nâng nhanh, và vì thế mới có sương mù, trong buồng baro, chứ không phải trong mắt cậu đâu… Nói chung tôi đã trải qua nhiều điều. Còn người bạn đồng hành của tôi khi đó được đưa đi, và đường vào vũ trụ đối với anh ấy đã đóng lại…

Trí nhớ quất roi vào những sợi thần kinh,
Mỗi hình ảnh đều sáng ngời không lặp lại:
Người dự bị của tôi, người đã có thể trở thành thứ nhất,
Và đã trở thành người đầu tiên thứ hai.

Hiện giờ báo chí còn chưa viết về anh –
Bao tít lớn chỉ dành cho một người duy nhất.
Tôi với anh đi suốt chặng đường cho tới chân thang máy,
Nhưng tôi bước lên không có anh bên…


Một thời gian khá lâu ở Liên Xô cũ người ta ngại nói về những người dự bị. Nếu như không kể đến những phi hành đoàn quốc tế được báo chí thế giới đưa tin, thì mãi đến năm 1987 thì họ tên những người dự bị của chuyến bay vũ trụ dài ngày mới được công bố lần đầu tiên.


Yuri Gagarin và German Titov. Ảnh Max Alpert

Tôi đã nhiều lần là người dự bị. Và không chỉ một lần trải qua suốt cả quá trình chuẩn bị cho chuyến bay. Vưsotsky cảm nhận rất chính xác: “Tôi với anh đi suốt chặng đường cho tới chân thang máy”. Mà chặng đường đến chân thang máy (máy nâng đưa lên tàu vũ trụ) – đó không phải là con đường rải thảm đỏ sau khi trở về. Đường đến chân thang máy – đó là trải qua những buồng baro như nhau, trải qua những máy ly tâm như nhau. “Nhưng tôi bước lên không có anh bên” – xong rồi, người dự bị biến mất. Phải nói rằng điều đó khá nặng nề. Cho tới chân thang máy vẫn còn là hai người ngang nhau, nhưng chỉ một bước nữa thôi – vào thang máy, và một người thì nổi tiếng cả thế giới, còn người thứ hai, ngang bằng, mà cũng có thể là còn giỏi hơn (như Gagarin với tâm hồn cao thượng của mình nói về Titov – anh ấy giỏi hơn nên người ta dành anh ấy cho chuyến bay sau, khó hơn), sau đó biến thành vô hình, không ai cả. Các bạn có thể nhớ khi chúng ta xem những hình ảnh của Gagarin trong chiếc xe buýt ra tàu vũ trụ, thì dường như ai đó tình cờ che khuất Titov, và khán giả không nhìn thấy anh. Các bạn thử hình dung cảm giác của một người ngang hàng, mà chỉ một bước nữa thôi không những sẽ không ngang hàng, không những không phải là thứ hai, mà nói chung là không ai cả – không phải một thời gian, mà có thể là mãi mãi. Có thể nói gì được, trải qua điều đó không dễ dàng. Và việc Vưsotsky nắm bắt điều đó tinh tế đến thế phải nói là kinh ngạc. Mà đấy là Vưsotsky nói với tôi “Tôi chỉ biết về nghề nghiệp của các anh rất ít …”

Khi đặt vấn đề về việc dựng đài kỷ niệm Vladimir Vưsotsky, thì xuất hiện những trở ngại hành chính – vinh dự này quá cao “theo quy chế được hưởng” với Vladimir Vưsotsky. Nhưng khi đó các nhà du hành vũ trụ đã phát biểu đồng tình với những người trân trọng ký ức về nhà thơ nhân dân. Và đài kỷ niệm Vladimir Vưsotsky được dựng.

———–
Vì một entry chỉ có thể gồm 65536 ký tự nên buộc phải tách cái bài viết này làm 2 phần. Xin đọc tiếp phần 2