Quintet “Hm! Hm! Hm! Hm!” – Mozart

Đây là màn quintet trong vở opera “Cây sáo thần” (Die Zauberflöte) của nhà soạn nhạc Wolfgang Amadeus Mozart. Nói chung chẳng hiểu sao mình lại rất thích cái quintet này. Nó rất nhí nhảnh, hồn nhiên và dễ thương, như nụ cười tinh nghịch của Mozart vậy. Có thể do Emanuel Schikaneder muốn thể hiên khả năng diễn xuất duyên dáng, có thể vì gì không biết, nhưng cái kiểu hát không mở miệng được của Papageno dễ thương quá đi mất.

Bối cảnh: (may là mới đầu vở, nên mọi sự còn dễ hiểu lắm, chưa rối như canh hẹ)

Hoàng tử Tamino bị một con rắn lớn tấn công, chàng bị ngã bất tỉnh. Ba thị nữ của Nữ hoàng Đêm tối giết con rắn. Khi hoàng tử tỉnh dậy thì chàng chỉ thấy Papageno, anh chàng kiếm sống bằng nghề bẫy chim. Papageno bèn bịa chuyện rằng chính anh ta là người giết rắn.

Ba thị nữ bèn trừng phạt Papageno bằng cách khóa mõm anh ta lại, và anh chàng ba hoa này không thể mở miệng được nữa.

Đó là những gì xảy ra trước màn quintet. Các bạn có thể thấy, diễn viên đóng vai Papageno có một cái khóa tướng ở miệng. Và do bị khóa mõm, nên anh ta không thể hát ra lời được, mà chỉ có thể phát ra âm thanh “Hm! Hm! Hm! Hm!”.

Tìm một cái clip của đoạn này đúng là khó. Cái nào diễn ổn thì âm thanh tệ, cái mà âm thanh tốt thì đạo diễn theo trường phái hũ nút. Mãi mình mới tìm được một clip đáp ứng được cả phần nghe lẫn phần nhìn. Có lẽ ai cũng có thể tự cảm nhận được vẻ đẹp của âm nhạc, khi các giọng hòa quyện với nhau – giọng của ba thị nữ bay bổng cùng hai giọng nam mỗi người một vẻ. Hãy nghe thôi…

Còn dưới đây là dịch nghĩa. Trong vở “Cây sáo thần” này thì chắc chắn âm nhạc quan trọng hơn nhiều so với lời, nên phần dịch của mình chỉ là để tham khảo. Chưa kể, mình hoàn toàn không biết tiếng Đức, nên chỉ dịch nhờ các bản dich ra tiếng Anh, phụ đề, Google 🙂

Và nói thêm một chút về dàn dựng – đây là dàn dựng của New York City Opera năm 1987. Nhà hát này trước đó chủ yếu hát bằng tiếng Anh, năm 1987 là lần đầu tiên họ hát bằng ngôn ngữ gốc của vở. Trích đoạn này thật sự cũng không đòi hỏi khả năng thanh nhạc đỉnh cao của các ca sĩ, nhưng vai Papageno rất duyên dáng và dễ thương. Tóm lại là mình thích, còn ai muốn xem toàn bộ vở thì xin mời đi theo link này: http://youtu.be/AP_2d4z8KGw – các bạn sẽ không tiếc thời gian đâu.

PAPAGENO
Hm! Hm! Hm! Hm! Hm! Hm! Hm! Hm!

TAMINO
Anh chàng tội nghiệp không thể nói về hình phạt,
Lưỡi của anh ta bị khóa lại rồi.

PAPAGENO
Hm! Hm! Hm! Hm! Hm! Hm! Hm! Hm!

TAMINO
Tôi không thể làm gì, khi anh phàn nàn,
Bởi vì tôi không đủ khả năng để giúp anh.

PAPAGENO
Hm! Hm! Hm! Hm! Hm! Hm!

BA THỊ NỮ QUAY TRỞ LẠI

THỊ NỮ THỨ NHẤT:
Nữ hoàng đã tha thứ cho ngươi
Ngừng trừng phạt ngươi,
giao cho ta lấy đi ổ khóa từ miệng ngươi

PAPAGENO
Bây giờ Papageno lại có thể nói chuyện?

THỊ NỮ THỨ HAI
Nói chuyện thì có thể!Nói dối thì không.

PAPAGENO
Tôi sẽ không bao giờ nói dối nữa! Không! Không!

BA THỊ NỮ
Hãy để ổ khóa này là cảnh báo cho ngươi.

TẤT CẢ
Tất cả những kẻ nói dối
Sẽ nhận được ổ khóa như thế trên miệng
Thay vì hận thù, nói xấu, mật đen
Xin hãy cho đi tình yêu, tình huynh đệ.

THỊ NỮ THỨ NHẤT
(trao cho Tamino cây sáo phờ-luýt vàng)
Hỡi hoàng tử, hãy nhận lấy món quà này từ tay tôi!

Đó là nữ hoàng gửi cho hoàng tử.
Cây sáo thần này sẽ bảo vệ chàng
Khỏi mọi nỗi hiểm nguy dù to lớn tới đâu.

BA THỊ NỮ
Với cây sáo này chàng có thể hành động
Với tất cả mọi quyền năng, thay đổi đam mê của con người
Người buồn bã sẽ trở nên vui vẻ
Nhà bác học già cũng sẽ yêu người.

TẤT CẢ
Ôi, cây sáo này đáng giá hơn
mọi vàng bạc và bao vương miện
Nhờ có nó mà hạnh phúc con người
Với sự hài lòng chỉ có tăng lên.

PAPAGENO
Bây giờ, hỡi các quý bà xinh đẹp
Nếu có thể – tôi xin phép giã từ.

BA THỊ NỮ
Tất nhiên là anh bạn có thể đi
Nhưng nữ hoàng của chúng tôi muốn anh
Đi cùng với hoàng tử không chậm trễ
Tới pháo đài của Sarastro.

PAPAGENO
Không, cám ơn quý bà rất nhiều!
Nhưng tôi đã nghe chính các quý bà từng nói
rằng ông ta như một con hổ.
Chắc chắn, không hề có lòng thương xót,
Sarastro sẽ vặt lông tôi, rán lên
và quẳng làm thức ăn cho chó.

BA THỊ NỮ
Hoàng tử sẽ bảo vệ anh, cứ tin tưởng vào anh ta!
Và khi quay về, anh sẽ trở thành người hầu của hoàng tử.

PAPAGENO
(tự nói một mình)
Quỷ bắt cái anh Hoàng tử này đi!
Cuộc sống của tôi là trân quý với tôi.
Đến phút hiểm nguy, tôi chắc chắn rằng
Anh ta sẽ bỏ chạy khỏi tôi, như tên trộm.

THỊ NỮ THỨ NHẤT
(cho Papageno một chùm chuông)
Báu vật này là dành cho anh bạn.

PAPAGENO
Ồ đươc đấy! Trong này là cái gì thế?

BA THỊ NỮ
Anh bạn sẽ nghe những chuông nhỏ ngân vang.

PAPAGENO
Và tôi có thể chơi chúng không?

BA THỊ NỮ
Ồ chắc chắn! Hiển nhiên rồi, chắc chắn!

TẤT CẢ
Chùm chuông bạc, và cây sáo thần
là những gì cần để bảo vệ các bạn
Thôi chia tay nhé, chúng tôi rời gót.
Thôi chia tay, cho tới khi chúng tôi lại thấy các bạn lần nữa.

Tất cả chuẩn bị rời đi

TAMINO
Ồ, hỡi các quý bà xinh đẹp, hãy nói cho chúng tôi …

PAPAGENO
Làm thế nào có thể được tìm thấy lâu đài.

TAMINO, PAPAGENO
Làm thế nào có thể được tìm thấy lâu đài.

TAMINO, PAPAGENO

Ba thiên thần trẻ trung, xinh đẹp, duyên dáng và khôn ngoan,
sẽ cùng đi trên hành trình của chúng tôi.

BA THỊ NỮ
Họ sẽ chỉ đường cho các bạn,
Và hãy chỉ nghe lời khuyên của họ nhé.

TẤT CẢ
Thôi tạm biệt, chúng tôi rời xa nhé
Tạm biệt nào, tạm biệt!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s