Tu che di gel sei cinta – Người luôn được bao bọc bởi giá băng

Sau khi dịch Nessun Dorma thì vở Turandot chỉ còn lại 2 aria của em Liu đáng thương (còn lại nữa toàn là duet, trio, thậm chí sextet). Trong một ngày xấu trời đầy stress thì mình cũng dịch nốt 2 cái aria này.

Bối cảnh: Sau khi hoàng tử lạ mặt hát aria Nessun Dorma, thì công chúa Turandot bế tắc không biết làm sao tìm được tên của chàng. Quân lính bắt giữ và tra tấn cha của hoàng tử – vua Timur và Liu, vì họ đã thấy hai người này nói chuyện với hoàng tử. Quá đau đớn vì tra tấn, và muốn giữ bí mật tên của hoàng tử, nên Liu hát 2 aria này với công chúa Turandot, sau đó tự tử.

Quả là một sự hy sinh cao cả vì người nàng yêu, quả là một tâm hồn thánh thiện, đến nỗi chỉ có thể thấy trên sân khấu. Tuy nhiên, aria cuối cùng của vở này được Puccini viết rất hay (đó cũng là aria cuối cùng ông viết trước khi lìa đời). Do đó, dù bối cảnh có thế nào, thì một giọng soprano tài năng đều không bỏ lỡ cơ hội chinh phục khán giả, bắt những trái tim khô cứng nhất phải bồi hồi mà quên mất rằng Turandot mới là vai nữ chính!

Về mặt clip, thì còn ai ngoài Caballe nữa chứ!


Montserrat Caballe “Liu’s death scene” Turandot B. Aires 1965
Gladys Kusta as Turandot, Dimiter Uzunov as Calaf.
Teatro Colón de Buenos Aires. Sepember 14,1965

LIÙ
Tanto amore segreto, e inconfessato,
grande così che questi strazi
son dolcezze per me
perchè ne faccio dono
al mio Signore …
Perchè, tacendo, io gli do,
gli do il tuo amore …
Te gli do, Principessa,
e perdo tutto!
E perdo tutto!
Persino l’impossibile speranza!
Legatemi! Straziatemi!
Tormenti e spasimi date a me!
Ah! Come offerta suprema
del mio amore!
LIÙ
Tình yêu bí mật mà tôi vẫn giấu
Đủ lớn khiến cho những tra tấn thế này
Cũng trở nên ngọt ngào, thưa công chúa
Vì đó là lễ vật tôi dâng tặng
Cho Thiên thần – người nắm giữ tim tôi…
Bởi nếu tôi cứ khăng khăng im lặng
Chàng sẽ có được tình yêu của Người. . .
Tôi tặng Lệnh bà cho chàng, thưa công chúa
Còn tôi – mất đi mọi thứ trên đời!
Mất hết, không còn điều gì nữa!
Hy vọng mong manh cũng vỡ hết rồi!
Hãy trói chặt tôi! Tra tấn tôi thêm nữa!
Mọi đớn đau hãy trút cho tôi
Như lễ vật thiêng liêng cao quý
Của tình yêu tôi, tôi đem tặng cho người!
LIÙ
Sì, Principessa, ascoltami!
Tu che di gel sei cinta,
da tanta fiamma vinta,
l’amerai anche tu!
Prima di questa aurora,
io chiudo stanca gli occhi,
perchè egli vinca ancora …
Ei vinca ancor!
Per non … per non vederlo più!
Prima di questa aurora,
io chiudo stanca gli occhi
per non vederlo più!
LIÙ
Phải, công chúa, xin hãy nghe tôi nói!
Người luôn được bao bọc bởi giá băng,
Sẽ thất bại bởi lửa thiêu mạnh mẽ,
Tôi chắc chắn rằng, Bà sẽ yêu chàng!
Trước khi bình minh của ngày mới đến
Tôi sẽ nhắm lại đôi mắt này mệt mỏi,
Để chàng có thể chiến thắng thêm lần nữa…
Chàng sẽ chiến thắng thêm lần nữa!
Tôi sẽ không thấy chàng, mãi mãi!
Trước khi bình minh của ngày mới đến
Tôi sẽ nhắm lại đôi mắt này mệt mỏi,
Sẽ không bao giờ tôi lại thấy chàng!

Phải nói ngay là mặc dù cái chết của em Liù cao cả thiêng liêng đến độ chỉ có thể trên sân khấu, thì lời lẽ của aria này vẫn khiến mình xúc động. Âm nhạc thì khỏi nói rồi, đặc biệt với sự thể hiện của Caballe! Chân thực đến nỗi mình tin vào sự hy sinh này. Liù tội nghiệp, hoàng tử Calaf còn chưa bao giờ biết cô là ai khi còn ở trong cung.  Cô bé nô lệ yêu chàng hoàng tử chỉ vì một nụ cười, và nụ cười oan nghiệt này đã đưa cô đến cái chết. Trong khi hoàng tử dù rất biết ơn vì những gì cô đã làm cho cha chàng, cũng như cái chết của cô đã khiến chàng chiến thắng, nhưng trong mắt chàng lại chỉ có Turandot thôi. Đúng là oái oăm như opera!

Vậy là mình đã “dịch” hết những aria trong vở Turandot, vở opera cuối cùng của Puccini. Như đã nói, vở này đòi hỏi hai vai chính (Turandot và Calaf) phải hát rất nhiều nốt cao fortissimo, do đó đòi hỏi hai giọng rất to và khỏe thể hiện. Chính vì thế, không dễ gì dàn dựng được vở này, nếu không có hai vai chính tương xứng.

Cá nhân mình thì vẫn thích nhất là Nilsson trong vai Turandot với giọng hát trong như thủy tinh, sắc như dao chém, và đầy sức mạnh!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s