Modest Petrovich Mussorgsky – “Những bài hát và điệu nhảy của Thần Chết” – phần 2. Khúc hát ru

“Những bài hát và điệu nhảy của Thần Chết” – có lẽ là tác phẩm sâu sắc và tràn đầy tính triết học nhất trong loại hình của mình. Hình tượng cái chết được thể hiện trong những tình huống khác nhau với sức mạnh diễn tả đáng kinh ngạc.

Bài hát ru (Колыбельная) dựa trên sự đối kháng của những tiếng kêu đứt quãng đầy sợ hãi của người mẹ đứa bé đang hấp hối và giai điệu bình yên ru ngủ của một Thần Chết đáng sợ vì sự không tránh khỏi của mình.

Đó là nỗi đau khổ không gì bù đắp được của người mẹ đứa trẻ hấp hối. Thần Chết xuất hiện dưới dạng một nhũ mẫu tốt bụng để ru, dỗ đứa trẻ. Giấc mơ và hiện thực hòa nhập lại trong cái bóng ma ấy, và người mẹ đã đối thoại một cách tuyệt vọng với bóng ma ấy. Người mẹ đã dung hết lời lẽ – van nài, trách móc, rên rỉ, nguyền rủa. Nhưng bà chỉ nghe thấy đáp lại là giai điệu bình yên không lay chuyển, với những đoạn lặp lại “à ơi” khiến người ta lạnh cả tim – lặp lại tới 4 lần, đè bẹp tiếng nức nở của người mẹ, và kết thúc hoạt cảnh bằng ngữ điệu của sự sợ hãi khủng khiếp đang đứng sững lại.

КОЛЫБЕЛЬНАЯ 

Плакал ребенок. Свеча, нагорая.
Тусклым мерцала огнем;
Целую ночь, колыбель охраняя,
Мать не забылася сном.
Рано-ранехонько в дверь осторожно
Смерть сердобольная – стук!
Вздрогнула мать, оглянулась тревожно…
“Полно пугаться, мой друг!
Бледное утро уж смотрит в окошко.
Плача, тоскуя, любя,
Ты утомилась… Вздремни-ка немножко –
Я посижу за тебя.
Угомонить ты дитя не сумела,
Слаще тебя я спою”.
И, не дождавшись ответа, запела:
“Баюшки-баю-баю”.

Мать

Тише! Ребенок мой мечется, плачет!
Грудь истомит он свою!

Смерть

Это со мной он играет и скачет.
Баюшки-баю-баю.

Мать

Щеки бледнеют, слабеет дыханье…
Да замолчи же, молю!

Смерть

Доброе знаменье – стихнет страданье.
Баюшки-баю-баю.

Мать

Прочь ты, проклятая! Лаской своею
Сгубишь ты радость мою!

Смерть

Нет, мирный сон я младенцу навею.
Баюшки-баю-баю.

Мать

Сжалься! Пожди допевать хоть мгновенье
Страшную песню твою!

Смерть

Видишь – уснул он под тихое пенье,
Баюшки-баю-баю.

<1875>

KHÚC HÁT RU 

Bé khóc. Ngọn nến đang phủ tàn
Một ngọn lửa đục ngầu trong tối
Suốt đêm canh giữ nôi bé
Mẹ không chợp mắt chút nào
Sáng tinh mơ bỗng nghe tiếng gõ
Đó là Thần chết trái tim hiền.
Người mẹ run rẩy nhìn quanh lo sợ
“Ồ đừng sợ, cô bạn của tôi!
Kìa buổi sang đã nhìn vào cửa sổ.
Suốt đêm khóc, buồn bã, yêu mến,
Cô đã mệt rồi… Hãy chợp mắt đi –
Tôi sẽ ngồi đây thay cho cô nhé.
Cô chẳng biết ru con trẻ chút nào,
Tôi sẽ hát ru bé rất ngọt ngào”.
Và không đợi trả lời đã hát”
“Ả à ơi, ả à ơi”

Người mẹ

Hãy lặng yên. Con tôi đau đang khóc!
Ôi ngực con đã mỏi mệt lắm rồi!

Thần Chết

Bé sẽ chơi, chạy nhảy với tôi.
Ả à ơi, ả à ơi.

Người mẹ

Đôi má nhợt nhạt, hơi thở héo hắt…
Hãy im đi, ta van người!

Thần Chết

Điềm lành rồi – khổ đau sẽ bớt
Ả à ơi, ả à ơi.

Người mẹ

Hãy biến đi, kẻ đáng nguyền đáng rủa!
Người dùng vuốt ve để giết con tôi!

Thần Chết

Ồ không, tôi ru bé ngủ yên thôi.
Ả à ơi, ả à ơi.

Người mẹ

Ôi hãy rủ lòng! Đừng hát nữa
Khúc ca kinh hoàng, dù chỉ một phút thôi!

Thần Chết

Hãy nhìn kia – bé đã ngủ rồi
Ả à ơi, ả à ơi.

<1875>

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s