Bài hát “Chiếc khăn xanh” và nữ nghệ sĩ Klavdia Shulzhenko

Vì một lý do … tình cờ và lãng xẹt (đối với mình thôi, tất nhiên), mình lôi lại một bài viết cũ (nhưng chưa đăng trên blog), để …. lăng xê nữ ca sĩ Klavdia Shulzhenko cái … Mới đó mà đã hơn 2 năm rồi…

Bài hát “Chiếc khăn xanh” và nữ nghệ sĩ Klavdia Shulzhenko

Klavdia Ivanovna Shulzhenko – nữ ca sĩ nhạc nhẹ, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh Xô viết nổi tiếng sinh ngày 24/3/1906 ở Kharkov. Ban đầu Shulzhenko học thanh nhạc với Chemizov N.L., giáo sư Nhạc viện Kharkov. Năm 1923 Shulzhenko bắt đầu làm việc ở Nhà hát Kịch Kharkov và đó cũng chính là năm bà bắt đầu sự nghiệp ca sĩ – Shulzhenko trình diễn bản romans “Những ngôi sao trên trời” trong vở kịch “Tử hình”.

Cũng từ đó Shulzhenko tham dự tất cả các chương trình tạp kỹ của nhà hát, và biểu diễn tại các câu lạc bộ công nhân và các sân khấu ngoài trời của thành phố. Những bài hát “Hầm mỏ số 3” và “Bài ca nhà máy gạch” do Shulzhenko trình bày trong thời gian này được coi là những mẫu đầu tiên của ca khúc hiện đại. Năm 1927 nhạc sĩ July Meitus sáng tác một số tác phẩm dành riêng cho Shulzhenko – “Hoa anh túc đỏ”, “Hồng quân”, “Grenada” – những bài hát này đã nhanh chóng trở nên nổi tiếng.

Mùa xuân năm 1928 Shulzhenko tới Leningrad để tham dự vào buổi trình diễn ca nhạc dành cho các nhà báo ở Nhà hát Mariinsky ngày 5 tháng 5 – Ngày Báo chí Xô viết. Sau buổi ra mắt lần đầu tiên rất thành công trong chương trình “100 phút của phóng viên” trên sân khấu Music-hall Matxcơva tháng giêng năm 1929, ban giám đốc Music-hall Leningrad mời Klavdia Shulzhenko gia nhập đoàn diễn. Trong chương trình biểu diễn của nữ ca sĩ xuất hiện những bài hát “Không bao giờ”, “Bài hát ru của người da đen”, “Fiz-kult-ura!”.

Năm 1929 Shulzhenko lưu diễn ở Kiev và Nhizhnhi Novgorod. Cùng với nhiều nghệ sĩ nổi tiếng khác Shulzhenko tham dự vào chương trình “Các chương trình cuốn hút trong hành động”. Chương trình này bị Hội liên hiệp các nhạc công vô sản Nga và Ủy ban Kịch mục phê phán nặng nề, và Shulzhenko quyết định thử sức mình trong một thể loại mới. Với sự giúp đỡ của nhà dân tộc học E.Papernaya, Shulzhenko chọn một số bài dân ca cho chương trình mới: dân ca Ukraina “Vừa ồn ào, vừa vù vù”, cũng như “Này các chàng trai, hãy đóng ngựa”, dân ca Nga “Hai con tu hú”, dân ca Đức “Hành khúc tả” (lời thơ V.V. Maiakovsky) và những bài khác.

Shulzhenko tham gia diễn nhiều vở kịch. Tháng 10 năm 1931 sân khấu Music-hall trình diễn lần đầu tiên vở kịch “Đã bị giết một cách điều kiện”, trong đó vai diễn chính thuộc về Shulzhenko và L.Uchesov. Nhà soạn nhạc D.D.Shostakovich đã viết hai bài ca cho vai diễn của Shulzhenko – nhân vật Masa Funchicova – “Ôi buổi chiều thật thú vị” và “Anh yêu quý, có nhìn thấy nơi đây nơi đó…” Đạo diễn M.Averbakh mời Shulzhenko đóng vai nữ đoàn viên thanh niên cộng sản Vera trong bộ phim “Ai là bạn của bạn?”. Trong bộ phim hài “Trong khi nghỉ ngơi” của E.Ioganson nữ ca sĩ đã biểu diễn bài hát lãng mạn thay cho nữ nhân vật Tonia của phim. Đĩa hát với bài hát này trở thành sản phẩm thu âm đầu tiên của Shulzhenko. Cũng trong năm đó trong xưởng ghi âm của Zaikin cũng thu âm những bài hát “Này các chàng trai, hãy đóng ngựa”, “Tạm biệt nhé, sông Đông êm đềm”, “Tình bạn”.

Năm 1937 Shulzhenko trở thành ca sĩ solo của dàn nhạc jazz do Ya.B.Skomorovsky chỉ huy. Trong chương trình ca khúc đầu tiên của dàn nhạc này có những bài hát “Từ chân trời đến chân trời”, “Nếu sông Volga…” Những tác phẩm lãng mạn mới cũng được Shulzhenko chú ý sử dụng thay cho những bản romans “di gan”. Năm 1938 trong danh mục các bài hát của Shulzhenko xuất hiện thêm những bài hát “Đôi tay”, “Mẩu giấy ghi chép”, “Chelita”.

Năm 1939 Shulzhenko giành giải thưởng tại Cuộc thi các nghệ sĩ nhạc nhẹ toàn Liên Xô lần thứ nhất. Năm 1940 dàn nhạc jazz dưới sự chỉ huy của Shulzhenko và V.Koralli ra đời.

Thời kỳ này gắn với những bài hát vui nhộn: “Anh chàng mũi hếch”, “Đừng nói về tình yêu”, “Con gấu bướng bỉnh”, “Nhiura”. Chiến tranh nổ ra khi ca sĩ đang lưu diễn ở Erevan. Shulzhenko tự nguyện gia nhập quân đội và trở thành ca sĩ đơn ca của dàn nhạc jazz phục vụ mặt trận. Trong năm đầu tiên của vòng vây Leningrad Shulzhenko đã biểu diễn 500 lần. Cuối năm 1941 trong danh mục các bài hát của Shulzhenko có thêm bài “Chiếc khăn xanh”, bài hát này trở thành một trong những bài hát nổi tiếng nhất trong những năm tháng chiến tranh. Shulzhenko cũng tham gia bộ phim “Biểu diễn cho mặt trận”, còn năm 1943 thì Shulzhenko ra mắt chương trình “Những thành phố anh hùng”. Năm 1945 Shulzhenko được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ công huân của nước cộng hòa.

Bìa đĩa hát “Chiếc khăn xanh”

Từ mùa hè năm 1945 Shulzhenko bắt đầu biểu diễn riêng. Nhằm mục đích mở rộng chủ đề và làm phong phú hình thức ca khúc nhạc nhẹ, năm 1947 Shulzhenko đã đến với suite của V.Soloviev-Sedoi “Người lính quay về” và “Điệu valse giao hưởng” của A.Khachaturian viết cho vở kịch “Hội hóa trang” của M.Lermontov. Từ năm 1950 ca sĩ cộng tác với nhạc sĩ xô viết nổi tiếng I.Dunaevsky, người đã viết cho Shulzhenko những bài hát “Lời có cánh”, “Thư gửi mẹ”, “Điệu valse trường học”, cũng như những bài hát cho bộ phim “Những ngôi sao vui vẻ” mà Shulzhenko tham gia.

Vào những năm 60 Shulzhenko thôi không hát một số bài hát mà theo bà là không còn phù hợp với tuổi tác nữa, và lại quay lại với những bài hát trong thời gian chiến tranh. Tại buổi biểu diễn ca nhạc kỷ niệm 25 năm trận đánh bảo vệ Matxcơva Shulzhenko trình diễn những bài hát “Nào cùng hút thuốc”, “Chiếc khăn xanh” “Chiếc bóng của tôi”. Năm 1965 Shulzhenko biểu diễn tại festival nhạc nhẹ xô viết đầu tiên.

Năm 1971 Klavdia Ivanovna Shulzhenko được trao tặng danh hiệu cao quý Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô. Cuối những năm 70 bà ngừng các chương trình solo mà chỉ còn tham dự các buổi biểu diễn chung với các nghệ sĩ khác. Một trong những bài hát nổi tiếng nhất của bà trong thời kỳ này là “Điệu valse về điệu valse” của nhạc sĩ E.Kolmanovsky lời thơ của E.Evtushenko.

Klavdia Ivanovna Shulzhenko qua đời năm 1984 ở Matxcơva.

Nhân đây cũng xin giới thiệu clip bài “Chiếc khăn xanh” của bà.

http://www.youtube.com/watch?v=uhG7g8ZRGoE

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s