Người đàn bà mạnh mẽ – Alla Pugacheva

Tất nhiên, nữ ca sĩ Alla Pugacheva thì nhiều người biết lắm rồi, nổi danh với biệt hiệu (à, bây giờ phải gọi là nick name thì mới sành điệu) Người đàn bà hát…
Và mình cũng chả định khen Alla hát hay làm gì, bạn đọc lại bảo – Biết rồi khổ lắm nói mãi…

Mình muốn giới thiệu một khía cạnh khác của Alla – nhà thơ.

Alla Pugacheva đạt được thành công không chỉ với tư cách một ca sĩ, bà cũng đã viết lời khá thành công cho mấybài hát của mình. Tuy nhiên, bài mà mình ấn tượng nhất là bài Người đàn bà mạnh mẽ – Сильная женщина

Các bạn có thể nghe và xem clip đó tại đây.

Phần lời là do Alla Pugacheva viết, có sự tham gia của một số đồng nghiệp.

Có lẽ là vào một ngày xấu trời, nên mình cảm động với bài hát, mà dịch nó chăng? Không rõ…

Сильная женщина Музыка: А.Укупник
Слова: А. Пугачева, А. Алов, Красташевский

Так и скажи, что не любишь меня,
Ну, что же, давай, смелее, смелей!
Та, на кого ты меня променял,
Глупее, моложе и веселей.

Я ей сама дверь отворю,
Крепкого чая ей заварю.
Люби его, детка, как я не смогла,
Люби его крепко, он хочет тепла.

Крикну, а в ответ – тишина,
Снова я останусь одна,
Сильная женщина плачет у окна…

Чтобы забыть тебя и поскорей,
Я приглашу в дом старых друзей
И притворюсь, будто все хорошо,
Стану шутить всем бедам назло.

Я прогоню нелепую боль,
В жизни моей ты сыграл свою роль,
Кто-то другой скажет “люблю”,
Может быть, даже поверю ему.

Та, что с тобой рядом была,
Это твой сон, бред, это не я!
Если и жаль мне, то только тебя,
Ведь я для тебя умерла.

Lời dịch của Nina
Người đàn bà mạnh mẽ

Nhạc: A. Ukupnik

Lời: A. Pugacheva, A. Alov, Krastashevsky

Hãy nói đi, rằng anh đã hết yêu
Hỡi chàng trai, dũng cảm lên một chút
Anh hết yêu em, vì anh yêu người khác
Trẻ trung hơn, và cũng ngốc nghếch hơn

Em sẽ mở cửa cho cô bé ấy
Sẽ pha trà ngon để đón mời
Hãy yêu chàng chân thành, bé nhé
Hãy yêu chàng thắm thiết hơn tôi

Dẫu thét lên, thì đời vẫn lặng thinh
Lại một lần vĩnh biệt nhé, cuộc tình
Nào ai biết người đàn bà mạnh mẽ
Lại đứng bên cửa sổ khóc một mình

Em phải quên anh, em sẽ quên nhanh
Em mời đến nhà những bạn bè thân thiết
Em sẽ giả bộ rằng mọi điều rất tuyệt
Và dẫu đau lòng em sẽ vẫn cười đùa

Em sẽ xua đuổi cơn đau ngớ ngẩn
Trong đời em sẽ chẳng có bóng anh
Sẽ có ngày một người khác tỏ tình
Và có thể em sẽ tin người ấy

Dẫu thét lên, thì đời vẫn lặng thinh
Lại một lần vĩnh biệt nhé, cuộc tình
Nào ai biết người đàn bà mạnh mẽ
Lại đứng bên cửa sổ khóc một mình

Và chuyện cũ sẽ qua như giấc mộng
Em nào đã yêu anh! Chỉ là ác mộng thôi
Cũng có thể thương hại anh một chút
Vì đối với anh thì em đã chết rồi.

Theo như mình biết thì Alla Pugacheva viết bài này trong một hoàn cảnh không lấy gì làm vui vẻ lắm (đúng thôi, vui thì ai mà đi viết những dòng như thế). Những dòng chữ cũng nói lên tâm trạng của người viết, không nói đến lời hát và clip đi theo nữa. Đặc biệt ấn tượng là câu cuối của điệp khúc:

Сильная женщина плачет у окна…

Người đàn bà mạnh mẽ khóc bên cửa sổ …

 

Và các bạn cứ thử hình dung, cửa sổ lớn, phía ngoài tuyết rơi, một người phụ nữ mạnh mẽ khóc bên cửa sổ…

Không hiểu sao khi dịch những dòng này

Em sẽ mở cửa cho cô bé ấy

Sẽ pha trà ngon để đón mời

Hãy yêu chàng chân thành, bé nhé

Hãy yêu chàng thắm thiết hơn tôi

 

thì Nina lại nhớ đến tiểu thuyết “Nhà hát” của Maugham (mà ở Việt Nam dịch là “Người đàn bà trên sàn diễn”). Cũng có thể vì trong tiểu thuyết ấy cũng có một đoạn gần gần. Nhân vật chính, một nữ diễn viên hàng đầu, phải đau khổ vì người tình của mình lại đi yêu một nữ diễn viên trẻ khác. “Tại sao hắn lại bỏ mình, mà đi yêu cái con diễn viên hạng ba ấy nhỉ, cái con chẳng biết để tay vào đâu, còn không biết đi trên sân khấu thế nào nữa”. Theo như mình hiểu, đó không chỉ là lòng tự trọng phụ nữ bị tổn thương, nó còn là sự tổn thương của một con người tài năng, một nghệ sĩ lớn, khi thấy chính người mình yêu quý nhất lại không đánh giá được tài năng, bản lĩnh… của mình

Chính vì vậy Nina cảm giác trong những câu thơ này không chỉ là mong muốn cho người mình yêu hạnh phúc, mà còn có chút gì đó giễu cợt người tình và người yêu của anh ta nữa. Mặc dù … nữ nhân vật chính tự sự của bài thơ cũng hiểu được rằng anh ta cần điều gì đó mà tình yêu của chị không có được.

Còn anh, còn anh … sau khi tình yêu không còn làm mờ mắt, thì chắc chắn chị thấy những lố bịch của anh chứ! Chị là một tài năng lớn, còn anh, anh là gì?

Nhớ cũng trong một bài hát khác của Alla, cũng do chị viết

Vẫn biết anh là người không xứng đáng với em

 

Господи! Кого ж я любила!

Ведь знала все, друзья говорили.

(Bài hát Пропади ты пропадом, милый

А. Пугачева – А. Алов)

 

Hay một bài khác cũng là chị viết

Người chồng bất tài của vợ mình

Муж своей жены бездарный

(Bài hát Чао

А. Пугачева — А. Алов)

 

Thì vẫn là nỗi cô đơn của chị, mà rõ nhất là ở “Người đàn bà mạnh mẽ”. Chủ đề cô đơn gần như xuyên suốt con đường âm nhạc của chị. Có thể do đó là lời khuyên của một người chồng chị – hình ảnh người phụ nữ cô đơn và đau khổ dễ được khán giả yêu thích, nhưng chị khó mà thành công đến thế nếu như nỗi đau ấy của chị không được thể hiện chân thành như thế.

Khi dịch câu “Em phải quên anh, em sẽ quên nhanh” là lúc Nina nhớ đến Kant. Đọc ở đâu đó rằng khi Lampe – một người giúp việc thân thiết của nhà triết học này xin nghỉ việc, Kant đã rất thất vọng và ghi vào sổ tay của mình “Quên Lampe”. Nhưng nói vậy, muốn quên đâu có dễ. Nhất là đối với người ta từng yêu quý. Nhưng chị là người đàn bà mạnh mẽ, do đó chị phải quên.

Chính sự mạnh mẽ và nổi tiếng của chị đã buộc chị phải vượt lên nỗi đau, che dấu nó, điều thể hiện trong những đoạn sau. Chị tự an ủi mình đấy, chị tìm ra những “lý do” để làm điều đó thôi. Chưa chắc chị đã muốn được như thế. Nhưng chị phải làm thế, vì chị là người đàn bà mạnh mẽ…

 

Monday June 30, 2008 – 06:14am (ICT)

 

Previous Post: F. I. Tyutchev: “Anh gặp lại em, và cả thời dĩ vãng…”

 

Advertisements

8 thoughts on “Người đàn bà mạnh mẽ – Alla Pugacheva

  1. chị dịch bài này hay quá đi, em rất thích đoạn:
    “Em sẽ mở cửa cho cô bé ấy
    Sẽ pha trà ngon để đón mời
    Hãy yêu chàng chân thành, bé nhé
    Hãy yêu chàng thắm thiết hơn tôi”

    nhưng nếu là em thì em sẽ pha trà bỏ thuốc chuột vào cho 2 đứa nó uống chết nhăn răng luôn

  2. Một người đàn ông cho dù là bất tài nhất cũng khó mà có thể đứng đằng sau cái bóng của người phụ nữ yêu mình. Mr madonna cũng không chịu được điều đó và chia tay với madonna cũng chỉ vì lý do đó…Nhưng bao dung được như người phụ nữ trong bài thơ này thì thật lạ, cũng có thể đó chỉ là trong thơ thôi còn ngoài đời sẽ như Suri thôi…Đàn ông thì có lỗi nghĩ và hành xử thường khác phu nữ. Từng có câu thơ: “Em buộc ta phải mù trước những cô gái TRẺ hơn/ và banh mắt ta ra trước những thằng đàn ông kiếm tiền như rác” Vẻ đẹp lớn nhất, sự hấp dẫn lớn nhất của phụ nữ đối với đàn ông có lẽ là tuổi thanh xuân. Vậy nên…
    Bài thơ dịu dàng quá, chẳng hiểu sao tôi lại có liên tưởng rất chi là ngớ ngẩn tới mấy câu thơ của Onna Becgon ” Dịu dàng quá, dịu dàng không chịu nổi”…Cám ơn Nina đã cho đọc 1 bài thơ thật hay.

  3. Rất cám ơn em Suri và bác? Quang Ngọc đã động viên. Hihi, có lẽ đến một độ tuổi nào đó người phụ nữ trở nên bao dung hơn chăng – như chính Olga Berggoltz đã viết trong Mùa hè rớt ấy:

    Mà mãi đến bây giờ ta mới biết
    Yêu, thương, thứ tha và giã biệt phải thế nào.
    (hehe, bản do Nina dịch thì không thơ bằng bác Bằng Việt dịch rồi)

    Đâu phải ngẫu nhiên mà cái câu thơ “Сильная женщина плачет у окна…” (Người đàn bà mạnh mẽ khóc bên cửa sổ) trở thành thành ngữ trong xã hội Nga hiện đại… Một khía cạnh rất người của người đàn bà mạnh mẽ – xã hội hiện nay có không ít những người như vậy. Họ đáng thương ư? Có thể, nhưng đừng thương hại họ…

  4. Tôi thì cho rằng Nina đã rất xuất sắc trong cả hai vai: Dịch và bình. Mà bình hay đến át cả phần dịch, chính xác hơn là khiến ta chưa kịp để ý thật kỹ đến phần nghệ thuật của bản dịch, chỉ kịp hiểu nghĩa để chiêm nghiệm lời bình đã. Ví dụ nhé:

    “Chính vì vậy Nina cảm giác trong những câu thơ này không chỉ là mong muốn cho người mình yêu hạnh phúc, mà còn có chút gì đó giễu cợt người tình và người yêu của anh ta nữa. Mặc dù … nữ nhân vật chính tự sự của bài thơ cũng hiểu được rằng anh ta cần điều gì đó mà tình yêu của chị không có được.”

    Chắc chắn cả bài thơ luôn khắc khoải bởi câu hỏi ấy: “anh ta cần điều gì đó mà tình yêu của chị không có được?” Nhạc điệu của bài hát cũng rất nhấn mạnh cái thảng thốt đó của người hát, là kẻ thất bại trong tình yêu.

    Ngoài ra, cái ý: “Hãy yêu chàng chân thành, bé nhé/Hãy yêu chàng thắm thiết hơn tôi” cứ như Alla Pugacheva đã chịu ảnh hưởng của Pushkin ở ý: “Cầu cho em gặp được người tình như tôi đã yêu em” chăng? Người ta yêu nhau chân tình đến mức thương cho cả người mình yêu vì sợ không gặp được bạn tình mới tốt hơn mình?

    Vào khoảng đầu năm 1973, khi đi làm triển lãm ở Hà Nội, tôi đã xem bộ phim Nga “Người đàn bà hát” này tại rạp “Tháng 8” trên đường Hàng Bài xuôi ra Hồ Gươm. Tôi không còn nhớ rõ nữa, chỉ biết đó là một bộ phim ăn khách ở cái thời bao cấp ấy. Giờ đọc bài thơ Nina dịch, lại nhớ đến cái áp-phíc có cô gái Nga xinh đẹp có khuôn mặt buồn…

  5. Nina thân mến.
    Nghe bài hát, và nhất là khi đọc bản dịch bài thơ của bà, A.P. là một tâm hồn phương Đông sâu đậm, dù cho 1 phương Đông nổi loạn.
    Bỗng dưng anh nghĩ: Nếu Nina làm thơ, chắc chắn thơ em sẽ rất đậm đà và có người đọc. Chẳng hạn như Nina sẽ viết: Thơ tặng kẻ phản bội! (hehe…)

  6. To bác Quang – bác cứ trêu em… Người sao thơ vậy cho nên thơ em khó mà đậm đà lắm :). Tuy nhiên em sẽ giới thiệu bản dịch một bài thơ về sự phản bội 🙂

    Bác Geroi à, thú thật là em dịch bài thơ trên trong một hoàn cảnh cũng không vui lắm. Có lẽ vì thế mà cảm bài thơ tốt hơn là dịch chăng? Còn Alla Pugacheva thì quá rõ rồi, cuộc đời và nghệ thuật của bà này toàn là những sự nổi loạn và bão tố…

    Đôi khi em nghĩ – tội nghiệp cho người đàn bà có số phận đa đoan đến thế. Nhưng nghĩ lại – nếu số phận của người đàn bà Alla Pugacheva mà yên lặng hơn thì liệu ca sĩ Alla Pugacheva có thể hát hay như thế không? Và ngay cả bản thân Alla Pugacheva, nếu được lựa chọn một trong hai số phận, thì người đàn bà ấy sẽ lựa chọn cái gì?…

  7. Chị Nina, nếu có thể cho phép em được copy và paste về blog bài hát và lời bình của chị. fan hâm mô của chị. 😉

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s